TYT FELSEFE
Bilgi Felsefesinin Konusu ve Bilginin İmkânı Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir ölçüm aracının güvenilirliği ikinci bir araçla kontrol edilir. Eleştirmen, ikinci aracın da üçüncü bir araçla sınanmasını ister ve aynı koşulu her yeni araç için ileri sürer. Bu eleştiri hangi sorunu ortaya çıkarır? A) Ölçümlerin sayıyla ifade edilmesi B) Her aracın aynı sonucu vermesi C) Araştırmanın çok sayıda kişiye ulaşması D) Ölçümün deneyimden bağımsız yapılması E) Gerekçelerin sonsuza kadar yeni gerekçeler istemesi Doğru cevap: E Çözüm: Önerilen denetim ilkesi, gerekçelendirme zincirinin herhangi bir halkasında durmaya izin vermez. Bir düşünür, kesin bir bilgi için yanılmaz bir ölçüt ister. Ölçütün yanılmazlığının da aynı kesinlikte başka bir ölçütle gösterilmesini şart koşar. Bu şart her adımda yinelenirse hangi sonuç ortaya çıkar? A) Kesinliğin temellendirilmesi tamamlanamaz. B) En yaygın görüş kendiliğinden doğru olur. C) En kullanışlı iddia kesin bilgiye dönüşür. D) Duyu verileri bütün kuşkuları sona erdirir. E) Bütün iddialar aynı anda doğru olur. Doğru cevap: A Çözüm: Her doğrulama adımının kendisi doğrulanmayı bekler. Bu koşul altında kesinliği tamamlayan bir son adım bulunamaz. Bir öğrenci, bir metnin doğruluğunu sözlüğe göre denetler. Arkadaşı, “Peki sözlüğün doğruluğunu sınayacak ölçütün güvenilirliği nasıl gösterilecek?” diyerek her yeni ölçüte aynı soruyu yöneltir. Arkadaşının sorusu aşağıdaki iddialardan hangisine itirazdır? A) İnsanlar aynı sözü farklı anlamlarda kullanabilir. B) Doğruluk ölçütü kullanmak tek başına kesinliği güvenceye alır. C) Bazı ölçütler başkalarından daha kullanışlıdır. D) Bir metin birden fazla önerme içerebilir. E) Sözlüklerin yeni baskıları yayımlanabilir. Doğru cevap: B Çözüm: Soru, bir ölçütün kullanılmasıyla onun güvenilirliğinin gösterilmesi arasındaki farkı açığa çıkarır.