TYT FELSEFE
Bilgi Felsefesinin Konusu ve Bilginin İmkânı Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, “Kesin bilgiye erişemediğimizi bile kesin olarak söyleyemem.” der. Bir iddianın lehindeki nedenleri tartar fakat onu yanılmaz bir sonuç saymaz. Bu düşünürün tutumu hangisidir? A) Bilginin tek kaynağını akıl kabul etmek B) Her algıyı doğru saymak C) Görüş birliğini kesinliğe eşitlemek D) Kesinlik iddialarını kuşkuya açık tutmak E) İşe yarayan her inancı bilgi saymak Doğru cevap: D Çözüm: Düşünür, kesinliği reddeden kendi yargısını bile kuşkudan bağışık kılmaz. Bir konuşmacı, eldeki delillerle bir iddianın diğerlerinden daha olası olabileceğini kabul eder. Ancak bu değerlendirmeyi geri dönülmez bir kesinlik olarak sunmaktan kaçınır. Bu yaklaşımın ayırt edici yönü hangisidir? A) İnsan aklının doğuştan bütün doğruları taşıdığını savunması B) Algılanan her şeyin olduğu gibi bilindiğini varsayması C) Bilgiyi yalnızca yararlı sonuçlara bağlaması D) Uzlaşmayı kesinliğin yeterli koşulu sayması E) Bilgi iddialarına ihtiyatla yaklaşması Doğru cevap: E Çözüm: Bir iddiayı daha olası saymak, onu kuşkudan tümüyle bağımsız ve kesin saymayı gerektirmez. Bir filozof kendisine “Artık kesinlikle doğruyu biliyor musunuz?” diye sorulduğunda yeni gerekçelerle düşüncesini gözden geçirmeye hazır olduğunu söyler. Bilgisizliğini bile kesin bir öğreti hâline getirmeyi reddeder. Bu tutum hangi felsefi yaklaşımla uyumludur? A) Septisizm B) Dogmatizm C) Rasyonalizm D) Entüisyonizm E) Pozitivizm Doğru cevap: A Çözüm: Kesin bilgi iddialarını temkinle karşılamak septik tutumu yansıtır.