TYT FELSEFE
Bilgi Felsefesinin Konusu ve Bilginin İmkânı Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, uzaktan görülen bir nesnenin biçiminin yakından farklı algılandığını ve önceden edinilen kanaatlerin gözlemi yorumlama biçimini etkileyebildiğini hatırlatır. Bu düşünür neden kesin yargılara ihtiyatla yaklaşır? A) Algı ve yorumlar yanılmaya açık olduğu için B) Yarar doğruluğun tek ölçütü olduğu için C) Herkes aynı yargıya ulaştığı için D) Duyular kesinliği garanti ettiği için E) Düşüncenin bütün içeriği doğuştan geldiği için Doğru cevap: A Çözüm: Değişen görünüş ve önceki kanaatlerin etkisi, ilk yargıların kesin kabul edilmesini güçleştirir. Bir olayın iki tanığı olayı farklı konumlardan izler ve farklı biçimlerde anlatır. Anlatımları inceleyen bir filozof, duyumla birlikte kişisel beklentilerin de yargıyı etkilediğini söyler. Filozofun yargıları kuşkuyla karşılamasının gerekçesi hangisidir? A) Yargıların hepsinin işe yaraması B) Bilgi iddialarının algı koşullarından ve önyargılardan etkilenebilmesi C) Bilgi elde etmenin yalnızca sezgiye dayanması D) Her olayın kendi kendisini kanıtlaması E) Tanıkların her durumda aynı görüşü savunması Doğru cevap: B Çözüm: Tanıkların konumları ve beklentileri değiştiğinde aynı olay farklı yorumlanabilmektedir. Bir tartışmacı, bazı duyusal yargıların daha sonraki gözlemlerle yanlışlandığını, bazılarında ise alışkanlıkların kişiyi yanıltabildiğini belirtir. Bu nedenle ilk yargının kesinleştirilmemesini ister. Bu tutumun dayanağı hangisidir? A) Kesin bilginin yalnız otoriteden gelmesi B) Bir iddianın yararının doğruluğunu göstermesi C) Bilgi edinirken başvurulan yetilerin hata olasılığı taşıması D) Doğa olaylarının açıklanamaz olması E) Kişilerin aynı dili kullanmaması Doğru cevap: C Çözüm: İki örnek de bilme süreçlerinin yanılabilirliğini ve kesinliğe ihtiyatla yaklaşma gereğini gösterir.