TYT FELSEFE
Bilgi Felsefesinin Konusu ve Bilginin İmkânı Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir araştırmacı belirli bir ağacın hangi koşullarda yetiştiğini inceliyor. Bir filozof ise bu konuda verilen bir cevabı neyin bilgi hâline getirdiğini ve hangi gerekçelere dayanabileceğini soruyor. Filozofun sorusunu ayıran özellik nedir? A) Doğa olaylarını araştırmanın olanaksız olduğunu varsayması B) Yalnızca bir bitkinin büyüme hızını ölçmesi C) Bir araştırmacının yaşam öyküsünü açıklaması D) Toplumsal normları doğa yasalarıyla aynı sayması E) Bilginin kendisini sorgulanacak bir problem hâline getirmesi Doğru cevap: E Çözüm: Filozof yalnızca belirli bir olguyu öğrenmeye çalışmaz. O olguya ilişkin iddianın hangi koşullarda bilgi sayılabileceğini inceler. Bir seminerde katılımcılar bir açıklamanın içeriğini değerlendirdikten sonra, “Bu sonuca bilgi demek için hangi dayanaklar gerekir?” diye soruyor. İkinci soru felsefenin hangi yönünü örnekler? A) Bilginin koşulları ve gerekçeleri üzerine eleştirel düşünmeyi B) Bilgileri sadece türlerine göre alfabetik sıralamayı C) Bir iddiayı çoğunluk benimsediği için kabul etmeyi D) Bir önermeyi hiçbir dayanak aramadan aktarmayı E) Bilgi edinmenin her biçimini deneyle özdeşleştirmeyi Doğru cevap: A Çözüm: Soru doğrudan bilginin ölçütüne ve bir iddianın nasıl gerekçelendirileceğine yönelir. Bir öğrenci bilimsel, gündelik ve sanatsal bilgiler arasında ayrım yapıyor. Öğretmeni bu türleri sıralamakla yetinmeyip neyin bilgi sayılacağını tartışmasını istiyor. Öğretmenin istediği felsefi adım hangisidir? A) Bilgi türlerinin adlarını listelemeyi bırakıp hiç araştırma yapmamak B) Hangi türün daha çok kişi tarafından kullanıldığını saymak C) Bilginin anlamını, kapsamını ve dayanaklarını sorgulamak D) Bir metindeki sözcüklerin uzunluğunu ölçmek E) Tüm bilgi türlerinin aynı yönteme sahip olduğunu baştan kabul etmek Doğru cevap: C Çözüm: Öğrenci bilgi türlerini sınıflandırmanın ötesine geçip bilgi kavramını felsefi bir problem olarak ele almalıdır.