TYT FELSEFE
Bilginin Kaynağı ile İlgili Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, gerçekliğin düzenini kavramak için duyusal gözlemlerden önce aklın zorunlu ilişkilerine başvurur. Varlığın düzeniyle aklın yapısı arasında bağ kurar. Hangi iddia bu görüşe en açık karşıtlığı oluşturur? A) Akıl, kavramlar arasında ilişki kurabilir. B) Bilginin bütün içeriği deneyimden gelir. C) Varlığın düzeni düşünceyle anlaşılabilir. D) Zorunlu doğrular için çıkarım yapılabilir. E) Genel ilkeler tekil izlenimlere indirgenemez. Doğru cevap: B Çözüm: Bilginin tüm içeriğini deneyime dayandıran görüş, aklın bağımsız katkısını öne çıkaran savla karşıttır. Bir filozof, varlığın yasalarını kavramak için diyalektik düşünmeye başvurur. Duyusal izlenimlerden hareket etmenin kesin bilgi için yeterli olmadığını düşünür. Bu yaklaşım aşağıdaki görüşlerden hangisiyle doğrudan karşı karşıya gelir? A) Kavramlar üzerinde düşünmek bilgi sağlayabilir. B) Mantıksal ilişki kurmak aklın işidir. C) Zihin, bütün bilgi malzemesini yaşantıdan edinir. D) Aklın kavrayışı duyusal görünüşü aşabilir. E) Gerçeklik anlaşılabilir bir düzen taşır. Doğru cevap: C Çözüm: Felsefi karşıtlık, kesin bilginin temeli olarak aklın mı yoksa deneyimin mi alındığıyla ilgilidir. Bir konuşmacı, genel geçer bilginin aklın iç işleyişinden çıkarılabildiğini savunur. Tek tek gözlemlerin bir zorunluluğu açıklamaya yetmediğini söyler. Hangi düşünürün aşağıdaki görüşü konuşmacıya karşı tez oluşturur? A) Descartes — Aklın açık ve seçik kavrayışı kesinlik verir. B) Platon — Duyu dünyası değişir, akıl değişmeyen doğrulara yönelir. C) Hegel — Akıl gerçekliğin yasalarını kavrayabilir. D) Locke — Bilgi malzemesi deneyimden gelir. E) Sokrates — Sorgulama akıldaki örtük doğruları açığa çıkarabilir. Doğru cevap: D Çözüm: Locke’a bağlanan deneyci sav, bilgi malzemesinin deneyimden bağımsız edinildiği görüşüne karşı çıkar.