TYT FELSEFE
Düşünme ve Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
İki açıklama arşivdeki kopyaların neden aynı yazım yanlışını taşıdığını açıklayabiliyor. Birincisi, kopyaların aynı hatalı nüshadan çoğaltıldığını varsayıyor. İkincisi buna ek olarak kopyacıların birbirinden bağımsız olarak aynı hatayı bilerek yaptığını öne sürüyor. Bu ek varsayımı destekleyen bir bulgu yok. İlk açıklamanın geçici olarak tercih edilmesi hangi ilkeye dayanır? A) Benzer olayların her zaman aynı sonucu doğurması B) Eşit açıklama gücüne sahip görüşlerden daha az varsayım gerektireni tercih etme C) Çoğunlukça kabul edilen görüşü doğru sayma D) Gözlemleri herhangi bir kurama bağlamadan sıralama E) Her konuda karar vermeyi süresiz erteleme Doğru cevap: B Çözüm: İki açıklama gözlenen hatayı açıklayabilmektedir. İlk açıklama, ayrıca kopyacıların bağımsız ve kasıtlı eylemlerini varsaymayı gerektirmez. Bir doğa araştırmasında iki model eldeki bütün ölçümleri eşit başarıyla açıklar. Bir model, yalnız bir temel süreç varsayar. Öteki, aynı sürece ek olarak ölçümleri açıklamak için gerekli olmayan ikinci bir süreç öne sürer. Araştırmacı açıklamada yalınlık ilkesini izlerse hangisini yapar? A) Daha karmaşık olduğu için ikinci modeli üstün tutar. B) Her modelin aynı anda ve kesinlikle doğru olduğunu kabul eder. C) Gereksiz varsayım içeren modeli yeni kanıt bulunana kadar geri plana alır. D) Ölçümleri, en çok kişinin benimsediği modele uydurur. E) Kullanılan varsayımlar farklı olduğu için iki modeli de geçersiz sayar. Doğru cevap: C Çözüm: Açıklama başarısı eşitken yalınlık, ek ve gereksiz varsayımların azaltılmasını gerektirir. Bir tarihçi iki açıklama arasında seçim yapar. İkisi de tanık anlatılarını ve belge tarihlerini aynı ölçüde açıklamaktadır. Ancak ikinci açıklama, izine rastlanmayan iki ayrı belge değişikliği daha varsaymaktadır. Hangisi tarihçinin yalınlık ilkesine dayanarak söyleyebileceği bir sözdür? A) Birinci açıklama sırf daha kısa olduğu için kesinlikle doğrudur. B) En az sayıda belge kullanan açıklama her zaman doğrudur. C) Belge tarihleri iki açıklamada da yer aldığı için ikisi birden zorunlu olarak yanlıştır. D) Ek değişiklikleri varsaymak eldeki kanıtı açıklamaya katkı sağlamıyorsa ilk açıklamayı tercih ederim. E) Her ek varsayım açıklamayı otomatik olarak daha güvenilir kılar. Doğru cevap: D Çözüm: Yalınlık bir kesin doğruluk ölçütü olarak değil, aynı kanıtları açıklayan seçenekler arasında gerekçeli bir tercih olarak kullanılır.