TYT FELSEFE
Düşünme ve Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Deniz, son dört sağanakta alt geçidin bir bölümünde su biriktiğini görür. Yeni bir sağanak beklenirken o bölümde yine su birikebileceğini düşünerek başka bir güzergâh seçer. Deniz’in öngörüsünde hangi akıl yürütme kullanılmıştır? A) Tümdengelim B) Tümevarım C) Kısır döngü D) Kavram çözümlemesi E) Çelişki yoluyla ispat Doğru cevap: B Çözüm: Deniz, tekrarlanan tekil gözlemlerden gelecekteki benzer bir olay için olası sonuç çıkarır. Bir fırın çalışanı önceki denemelerinde aynı miktarda maya ve aynı ortam sıcaklığıyla hamurun yaklaşık bir saatte kabardığını gözlemler. Ertesi gün, koşulları aynı tuttuğunda benzer bir süre bekler. Bu öngörünün dayanağı hangisidir? A) Bir tanımın mantıksal sonuçları B) Her zaman geçerli olduğu kabul edilen bir yasa C) Geçmişte tekrarlanan gözlemlerden geleceğe dönük bir beklenti çıkarma D) Birbiriyle ilgisiz iki olayı birbirinin nedeni sayma E) İki farklı mesleğin uygulamalarını birbirine benzetme Doğru cevap: C Çözüm: Çalışan gelecekteki sonucu önceki gözlemlere dayanarak öngörür. Bu, tümevarımsal bir çıkarımdır. Bir öğrenci son haftalarda kütüphanenin öğle saatinde sürekli dolduğunu görmüştür. Bu hafta da aynı saatte yer bulmakta zorlanacağını düşünerek sabah gitmeyi planlar. Öğrencinin vardığı sonucun niteliği hangisidir? A) Sonuç bir tanım gereği zorunludur. B) Geçmişteki düzenliliğin sürmesine dayanan olası bir öngörüdür. C) Yalnızca başka bir kütüphaneyle kurulan benzerliğe dayanır. D) Sonuç gözlemlerin tümüyle ilgisiz bir varsayımdır. E) Sonuç, kütüphanenin doluluk kuralından mantıksal olarak çıkar. Doğru cevap: B Çözüm: Geçmiş deneyimler beklentiyi destekler. Bu hafta gözlenen düzenin kesinlikle süreceğini göstermez.