TYT FELSEFE
Düşünme ve Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir antrenör benzer koşullarda çalışan iki sporcudan biri başarılı olduğu için diğerinin de benzer bir derece alacağını bekler. İkinci sporcu farklı sonuç alınca şaşırır. Antrenörün beklentisi hangi akıl yürütmeye dayanır? A) Tümdengelim B) Özdeşlik C) Analoji D) Çelişmezlik E) Tümevarım Doğru cevap: C Çözüm: İki tekil örneğin benzerliğine dayanarak ilk örneğin bir özelliğini ikincisine aktarmaktadır. İki öğrenci benzer okuma alışkanlıklarına sahiptir. İlki bir romanı sevdiği için öğretmen ikincisinin de aynı romanı beğeneceğini düşünür. Bu beklenti gerçekleşmez. Hangi çıkarımın kesin olmadığı görülmüştür? A) Bir benzerlikten hareketle iki örneğin başka yönden de benzediğini çıkarma B) Bir genel kuralı tekil duruma uygulama C) Bir önermeyi eş anlamlı sözlerle ifade etme D) Bir kavramın tanımını örneğe uygulama E) Bir çelişkiyi göstererek sonucu reddetme Doğru cevap: A Çözüm: Ortak alışkanlıktan ortak beğeni çıkarmak, benzerliğe dayanan olasılıklı bir çıkarımdır. İki bahçenin güneş ve toprak koşulları benzerdir. Birincideki çiçekler erken açtığı için bahçıvan ikincide de aynı sonucu bekler. Beklediği gerçekleşmez. Bahçıvanın beklentisi hangi varsayıma dayanıyordu? A) Her gözlemin yanlış olduğu B) Toprakla güneşin aynı şey olduğu C) Bütün çiçeklerin tek bir türe ait olduğu D) Bazı yönlerden benzer örneklerin başka bir yönden de benzeyeceği E) Evrensel bir kuralın deneyle kanıtlandığı Doğru cevap: D Çözüm: Bahçıvan, iki bahçenin bilinen benzerliğine dayanarak çiçeklenme zamanının da benzer olacağını öne sürmüştür.