TYT FELSEFE
Düşünme ve Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Gündelik dilde özgürlük çoğu zaman hiçbir dış engelle karşılaşmamak diye anlaşılır. Bir düşünür ise özgürlüğü, kişinin eylemlerini doğuran nedenleri kavrayarak aklına göre davranması olarak açıklar. Bu örnek filozofun hangi özelliğini gösterir? A) Herkesin kabul ettiği tanımları kullanmasını B) Bütün kavramları aynı anlama indirgemesini C) Kavramları kullanmadan düşünmesini D) Felsefeyi gündelik dilden bütünüyle koparmasını E) Bir kavrama düşünce sistemi içinde yeni anlam verebilmesini Doğru cevap: E Çözüm: Düşünür, bilinen bir sözcüğü kendi öğretisiyle uyumlu özel bir anlamda kullanır. Bir filozof, günlük dilde yer değiştirme anlamına gelen “hareket” sözcüğünü kendi sisteminde niteliklerin dönüşümünü de kapsayacak biçimde kullanır. Bu tutum aşağıdakilerden hangisine örnektir? A) Bir kavramın kapsamını felsefi amaçla yeniden belirlemeye B) Kavramlar arasında hiçbir ayrım yapmamaya C) Bir kuramı yalnız gözleme dayandırmaya D) Kullanılan sözcükleri tümüyle terk etmeye E) Felsefede yalnızca sözlük tanımlarıyla yetinmeye Doğru cevap: A Çözüm: Filozof, var olan kavramın kapsamını kendi açıklamasına uygun biçimde genişletir. Bir düşünür, “güç” sözcüğünü başkalarına hükmetme kapasitesi yerine kişinin kendisini değiştirme ve geliştirme yetisi için kullanır. Bu anlamla bütün ahlak anlayışını yeniden düzenler. Burada hangi felsefi işlem yapılmıştır? A) Bir iddia gözlemle sınanmıştır. B) Bir kavram felsefi sistem içinde yeniden anlamlandırılmıştır. C) Bir yargının faydası sayıyla gösterilmiştir. D) Bir konuda çoğunluğun görüşü belirlenmiştir. E) Bir sözcüğün ses yapısı incelenmiştir. Doğru cevap: B Çözüm: Düşünür, aynı sözcüğe kendi ahlak görüşü içinde farklı bir kavramsal içerik verir.