TYT FELSEFE
Düşünme ve Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir öğrenci, ileri sürülen gerekçenin kanıtlanmak istenen yargıyı başka sözlerle yinelediği örneği arıyor. Aşağıdaki akıl yürütmelerden hangisi bu niteliktedir? A) İki otobüs geciktiğine göre bütün seferler geç kalır. B) Kuralların her maddesi adildir çünkü bu kuralların tümü hakkaniyete uygundur. C) Sıcaklık düşünce yol buz tuttuğuna göre kayganlık donla ilgili olabilir. D) Uzman kurulu raporu onayladığına göre raporun güvenilirliği artmıştır. E) Dosya kapalıysa düzenlenemez. Dosya kapalıdır, öyleyse düzenlenemez. Doğru cevap: B Çözüm: Adil olma iddiası, aynı yargının hakkaniyete uygun olma biçiminde yinelenmesine dayandırılıyor. Bağımsız gerekçe sunulmuyor. Bir dernek, kararlarının güvenilir olduğunu söyler. Bunu kanıtlaması istendiğinde üyelerinin güvenilir kararlar veren bir derneğe üye olduklarını belirtir. Bu açıklamadaki temel akıl yürütme sorunu nedir? A) Bir olayın nedenini yalnızca zamansal sıraya bakarak belirleme B) Bir grubun özelliğini tek bir üyeden çıkarma C) Konuyla ilgisiz bir kişisel özellikten yola çıkma D) Kanıtlanacak iddiayı gerekçe olarak yeniden kullanma E) Sonucu zorunlu kılan bir kuralı uygulama Doğru cevap: D Çözüm: Üyelerin güvenilir kararlar veren bir dernekte olması, derneğin kararlarının güvenilir olduğu kabulüne bağlıdır. Bu kabul aynı iddiayı bağımsız olarak destekleyemez. Bir tartışmada değerlendiricilerden döngüsel gerekçeyi işaretlemeleri isteniyor. Hangi gerekçede sonuç, kendisini desteklemek için kullanılan öncüle geri dönmektedir? A) Bu ölçüt doğrudur çünkü doğru kararlar verir. Verdiği kararların doğru olduğunu, bu ölçüte uymalarından biliriz. B) Bir müşterinin kötü deneyimi oldu, öyleyse işletmenin bütün müşterileri hoşnutsuzdur. C) Yazar genç olduğuna göre tarih hakkındaki görüşü yanlıştır. D) Bu konu önemlidir çünkü bir sonraki toplantıyı doğrudan etkilemektedir. E) Ya etkinlik salı günü ya da perşembe günü. Salı günü olmadığına göre perşembe günü. Doğru cevap: A Çözüm: Ölçütün doğruluğu kararların doğruluğuna, kararların doğruluğu ise aynı ölçüte dayanır. İki iddianın hiçbiri bağımsız olarak gerekçelendirilmez.