TYT FELSEFE
Felsefenin Anlamı Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Bir kişinin iş yerinde verdiği kararı yalnızca kazancına göre değerlendirmesi mümkündür. Felsefi düşünme ise bu kararın adil olup olmadığını, adaletten ne anlaşıldığını ve kullanılan ölçütün neden savunulduğunu da sorar. Böylece gündelik bir olaydan hareket ederken olayın arkasındaki kabulleri görünür kılar. Bu sorgulama bazılarına gereksiz gelebilir; yine de insanın nasıl yaşadığını anlamasının yollarından biridir. Bu parçadan felsefi düşünmeyle ilgili aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz? A) Gündelik seçimlerin dayandığı ölçütleri konu edinir. B) Yerleşik kabullerin gerekçelerini araştırır. C) Bireyin kendi yaşamı üzerine düşünmesine katkıda bulunur. D) Her ahlaki anlaşmazlığı herkesin kabul ettiği kesin bir kuralla sonuçlandırır. E) Bütün insanlar tarafından aynı ölçüde gerekli görülmez. Doğru cevap: D Çözüm: Parça, kararları ve bunların dayandığı kabulleri sorgulamayı anlatır; bütün ahlaki anlaşmazlıkları bitiren ortak ve kesin bir kuraldan söz etmez. Diğer dört yargı günlük karar, gerekçe arayışı, yaşamı anlama ve sorgulamayı gereksiz bulan kişilerle desteklenir. Soru 2 Bir insan yıllardır yaşadığı mahalleyi iyi tanıdığını düşünebilir. Ancak oradaki bir binanın korunması tartışılınca “Bir yeri değerli yapan nedir?” sorusuyla karşılaşır. Felsefe böyle tanıdık deneyimlerin içinden doğabilir; görünen olayın gerisindeki değer anlayışını sorgular. Hazır cevapları yeterli saymayan kişi, kendi bakışını da eleştiriye açar. Bu çabayı zaman kaybı sayanlar olsa da sorgulama, yaşamla kurduğumuz ilişkiye anlam kazandırır. Bu parçadan felsefeyle ilgili aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz? A) Kişisel deneyimleri konu edinirken onlardan etkilenmeyen bir etkinliktir. B) Tanıdık olayları yeni sorularla ele alabilir. C) Görünür bir tartışmanın temelindeki değerleri araştırabilir. D) Kişinin kendi görüşlerini gözden geçirmesine imkân tanır. E) İnsanların yaşama verdikleri anlamla ilişkilidir. Doğru cevap: A Çözüm: Felsefenin tanıdık deneyimlerin içinden doğabileceği açıkça söylenir. Bu nedenle deneyimlerden etkilenmediği sonucu çıkarılamaz. Diğer seçenekler yeni soru, değer sorgulaması, öz eleştiri ve anlam ilişkisini ifade eder. Soru 3 Çevrim içi bir tartışmada anlaşmazlığa düşen bir kişi, karşısındakini susturmak yerine “Bir görüşü haklı kılan nedir?” diye sormaya başlar. Felsefi bakış, bu somut karşılaşmadan yola çıkıp haklılık ölçütlerini inceler. Sorgulayıcı kişi, çoğunluğun benimsediği yargıları bile gerekçesiz kabul etmez. Herkes bu çabaya katılmasa da insanın başkalarıyla ilişkisini anlaması, böyle sorular üzerinde düşünmesini gerektirebilir. Bu parçadan felsefi bakışla ilgili aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz? A) Bireyin başkalarıyla kurduğu ilişkileri sorgulamasına yardımcı olur. B) Yaygın görüşlerin gerekçelerini araştırma konusu yapar. C) Yalnızca yaşanmış olaylardan bağımsız sorunlarla ilgilenir. D) Bir olaydan hareketle onun temelindeki ölçütlere yönelebilir. E) Her bireyin aynı istekle sürdürdüğü bir etkinlik değildir. Doğru cevap: C Çözüm: Felsefi bakış burada somut bir çevrim içi tartışmadan doğar. Dolayısıyla yalnızca yaşanmış olaylardan bağımsız sorunlarla ilgilendiği söylenemez. İlişkileri anlama, gerekçe arama, ölçüt sorgulama ve katılımın herkesi kapsamaması parçada vardır.