TYT FELSEFE
Felsefenin Anlamı Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Descartes’ın tutumunu açıklayan bir öğretmen, yapının sağlamlığından emin olmak isteyen bir mimarı örnek verir. Mimar, üzerine ek kat çıkacağı duvarların görünüşüyle yetinmez ve temeli yeniden sınar. Dayanıklılığından emin olmadığı taşıyıcıyı, yeni yapıya temel yapmaz. Benzetme Descartes’ın bilgi konusunda hangi amacını açıklar? A) Her soruda başkalarının görüşlerini toplamak B) Gündelik yaşamda yararlı olacak kanaatlerle yetinmek C) Bütün düşünceleri sürekli askıda bırakmak D) Bilgiyi kuşkuya dayanabilecek sağlam bir temele oturtmak E) Görüşlerin doğruluğunu benimsenme sırasına bağlamak Doğru cevap: D Çözüm: Temel sınaması, dayanağı kuşkulu görüşlerin ayıklanmasını temsil eder. Amaç, kuşku yöntemini kullanarak sağlam bir başlangıç bulmaktır. Bir filozof, geçmişten aldığı inançları bir ölçüm aletini sınar gibi denetlemek ister. Sonucun dayanacağı ilk ölçüm güvenilir değilse, sonraki ölçümlerin sayısının onu düzeltmeyeceğini düşünür. Bu nedenle en küçük kuşku taşıyan dayanağı bile geçici olarak kenara bırakır. Bu tutumun amacı hangisidir? A) Kuşkunun aşılamazlığını kanıtlamak B) Kuşkuya yer vermeyen bir bilgi başlangıcı bulmak C) Bilgiyi yalnız toplumsal uzlaşmaya dayandırmak D) İnançların tarih boyunca nasıl aktarıldığını açıklamak E) Alışkanlıkların pratik yararını artırmak Doğru cevap: B Çözüm: Kuşkulu dayanakları ayırmak son amaç değildir. Filozof bu yolla kuşkuya dayanabilecek güvenilir bir başlangıç arar. Bir öğretmen, bir hesap zincirinde ilk işlemin belirsiz olması hâlinde en sonraki sonuca hemen güvenilemeyeceğini anlatır. Descartes’ın da daha önce doğru sandığı görüşleri, onlara dayanan yeni yargılar kurmadan önce kuşku bakımından sınadığını söyler. Bu örnek Descartes’ın hangi arayışını yansıtır? A) İnsanların çoğunluğunca kabul edilen görüşleri koruma arayışını B) Düşünceyi sürekli kuşku içinde tutma arayışını C) Başka yargıları destekleyebilecek kesin bir dayanak bulma arayışını D) Bir yargının yalnız kullanışlı olup olmadığına bakma arayışını E) Doğruluğu kültürlere göre farklılaştırma arayışını Doğru cevap: C Çözüm: Hesap zincirinin ilk işlemi, sonraki yargılara temel olan bilgiyi temsil eder. Descartes, bu temelin kuşkuya dayanmasını ister.