TYT FELSEFE
Felsefenin Anlamı Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, bir önermenin olgusal anlamını tartışırken onu destekleyen ya da onunla çelişen gözlemlerin nasıl yapılabileceğinin gösterilmesini ister. Hiçbir olası gözlemle ilişkilendirilemeyen savları bu ölçüt bakımından bilgi saymaz. Bu ölçüte göre hangi önerme olgusal olarak anlamlıdır? A) Evrenin gözlenemeyen son amacı yetkinliktir. B) Görünen her şeyin ardında ölçülemez bir öz bulunur. C) İyilik, deneyimden bağımsız bir ilkedir. D) Eşit hacimdeki iki su örneğinden sıcak olanı bir termometreyle ayırt edilebilir. E) Doğanın her olayına görünmez bir niyet yön verir. Doğru cevap: D Çözüm: İki örneğin sıcaklığı termometreyle ölçülebilir. Bu nedenle dördüncü önerme, belirtilen gözlemsel sınama ölçütünü karşılar. Mantıkçı pozitivist bir yazar, olgusal bir cümlenin anlamını sorgularken onu hangi gözlemlerin destekleyeceğini sorar. Ona göre hiçbir deneyimle sınanamayan bir sav, dilbilgisi bakımından düzgün olsa bile olgusal bilgi vermez. Yazar aşağıdaki cümlelerden hangisini bu anlamda sınanabilir sayar? A) Belirtilen numune asidik ortamda mavi turnusolü kırmızıya dönüştürür. B) Her cismin duyulara kapalı manevi bir özü vardır. C) Evrenin gözlemle bilinemeyen ereği tam iyiliktir. D) Ahlaki değerler her deneyimin ötesindeki bir varlık alanında bulunur. E) Tarih görünmez bir aklın kendini gerçekleştirmesidir. Doğru cevap: A Çözüm: Numuneyle yapılacak turnusol deneyi cümleyi sınamayı sağlar. Diğer önermelerde belirtilen gözlem ölçütü sunulmaz. Bir öğrenci, olgusal anlamı inceleyen bir filozofun görüşünü özetler. Filozofa göre bir cümlenin dünyaya ilişkin bilgi içermesi için hangi duyusal gözlemlerin onu destekleyebileceğini veya onunla çatışabileceğini tasarlayabilmeliyiz. Bu ölçütü hangi cümle karşılar? A) Renkler duyu dünyasının dışında değişmez biçimde bulunur. B) Deneyde kullanılan tel, oda sıcaklığında elektrik akımını iletir. C) Gerçek varlık her türlü duyusal deneyimin dışında kalır. D) İnsanın gözlenemeyen özü bütün eylemlerini önceden belirler. E) Olayların ardındaki mutlak güç hiçbir belirti vermez. Doğru cevap: B Çözüm: Telin iletkenliği devre kurularak ölçülebilir. Böylece cümle gözlemle karşılaştırılabilir.