TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Eren: Duyular hareket ve değişim gösterir. Akılla kavranan varlık ise ortaya çıkmaz ve ortadan kaybolmaz. Seda: Var olanın yokluğa dönüştüğünü düşünmek çelişki yaratır. Gerçek varlık kendisiyle aynı kalır. İki görüş için hangisi söylenemez? A) Gerçek varlığın kalıcı olduğu düşüncesinde birleşirler. B) Eren görünüş ile asıl varlığı ayırır. C) Seda, yok oluşu gerçek varlıkla bağdaştırmaz. D) Eren, Herakleitos’un değişimi merkeze alan görüşünden ayrılır. E) Her ikisi de değişimi gerçek varlığın temel niteliği sayar. Doğru cevap: E Çözüm: İki konuşmacı da asıl varlığın değişmediğini düşünür. İlk düşünür varlığın meydana gelmediğini ve yok olmayacağını söyler. İkinci düşünür, gerçekliğin parçalanmadan ve başka bir şeye dönüşmeden kendisiyle aynı kaldığını savunur. Bu görüşlerin ortak noktası hangisidir? A) Değişimin, gerçek varlığa ait bir nitelik olmadığını savunmaları B) Hareketi evrenin açıklanmasındaki tek ilke saymaları C) Çokluğu bütün gerçekliğin temeli saymaları D) Duyuların gerçek varlığı yanılmadan gösterdiğini savunmaları E) Bütün nesneleri sürekli oluş içinde görmeleri Doğru cevap: A Çözüm: Her iki düşünür de meydana gelme, yok olma veya dönüşmeyi gerçek varlığa yüklememektedir. Bir öğrenci Parmenides’in değişmeyen varlık görüşünü tartışmaktadır. Arkadaşı, görünüşlerdeki dönüşümlerin gerçek varlığın da sürekli değiştiği anlamına geldiğini ileri sürer. Öğrenci Parmenides’in görüşünü doğru temsil etmek için hangisini söylemelidir? A) Gerçek varlık bir oluş sürecidir ve her an başka bir şeye dönüşür. B) Gerçek varlıkta değişim yoktur, değişen görünüşler bu ilkeyi değiştirmez. C) Gerçek varlık, değişik anlarda hem var hem yok olabilir. D) Gerçekliğin bütünü duyuların gösterdiği hareketten oluşur. E) Yokluk zamanla varlığa, varlık zamanla yokluğa dönüşür. Doğru cevap: B Çözüm: Parmenides asıl varlığı değişmez kabul eder ve duyusal değişimi asıl varlıktan ayırır.