TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, karşıt güçlerin etkileşiminin doğada sürekli yeni biçimler meydana getirdiğini söyler. Ateşi bu dönüşümün canlı örneği olarak ele alır. Hangi yargı bu düşünceden çıkarılamaz? A) Ateş, her türlü değişimin dışında kalan durağan bir tözdür. B) Karşıt güçler değişimi etkiler. C) Doğada yeni biçimler ortaya çıkar. D) Ateş dönüşümle ilişkilendirilir. E) Varlık sürekli bir oluş içindedir. Doğru cevap: A Çözüm: Parçada ateş dönüşümü simgeler. Onu değişimin dışında bırakacak bir dayanak yoktur. Bir öğretmen, Herakleitos’ta düzenin karşıtların etkileşimi sayesinde sürdüğünü açıklar. Bu düzende kalıcı olanın durgunluk değil dönüşümün düzeni olduğunu söyler. Bu açıklamayla hangi görüş uyuşmaz? A) Karşıtlar aynı düzenin içinde bulunabilir. B) Varlığın düzeni, bütün değişimin sona ermesine bağlıdır. C) Karşıtlıklar bir bütünün sürmesine katkı verebilir. D) Sürekli dönüşüm içinde bir düzen bulunabilir. E) Değişim her zaman düzensizlik anlamına gelmez. Doğru cevap: B Çözüm: Açıklanan düzen, değişimin bitmesine değil karşıtların etkileşimine dayanır. Bir filozof sıcak ile soğuğun, gece ile gündüzün birbirini izlediğini ve bu karşıt geçişlerin doğadaki işleyişi oluşturduğunu ileri sürer. Ateşi de bu geçişleri anlatmak için örnek gösterir. Filozofun görüşünden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? A) Karşıtlıklar değişime katkı verir. B) Sıcak ve soğuk farklı görünümlerdir. C) Ateş, dönüşümden bütünüyle bağımsız değişmez bir maddedir. D) Doğadaki düzen dönüşümlerle bağdaştırılır. E) Birbirine karşıt durumlar art arda ortaya çıkabilir. Doğru cevap: C Çözüm: Örnekte ateş dönüşümü anlatır. Değişmeyen bir madde olduğu söylenmez.