TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, bir kıyıya ertesi gün dönüldüğünde dalgaların, kumun ve gözlemcinin artık önceki durumunda bulunmadığını söyler. Aynı adın kullanılmasının bu değişimleri durdurmadığını belirtir. Düşünürün vurguladığı görüş hangisidir? A) Değişim yalnızca adlandırmadan doğar. B) Varlığın tümü durağandır. C) Varlık sürekli bir oluş ve değişim içindedir. D) Doğadaki değişim birkaç nesneyle sınırlıdır. E) Varlık yalnızca düşüncede vardır. Doğru cevap: C Çözüm: Örnek, hem çevrenin hem gözlemcinin değiştiğini göstererek genel bir oluş anlayışını ifade eder. Bir konuşmacı, günler sonra aynı bahçeye dönen kişinin bitkilerin ve toprağın değiştiğini, kendisinin de arada geçen zaman boyunca aynı kalmadığını fark edeceğini söyler. Bu benzetme Herakleitos’un hangi görüşüne uygundur? A) Değişim yalnızca insanın hayalidir. B) Değişen nesneler gerçekte var değildir. C) Doğanın özü durağan ve birdir. D) İnsan ve doğa kesintisiz bir değişim içindedir. E) Gerçekliği belirleyen yalnızca sözcüklerdir. Doğru cevap: D Çözüm: Benzetmede hem dış dünya hem de onu deneyimleyen kişi değişmektedir. Bir filozof “Kor aynı kor gibi görünür. Oysa yandığı her anda yakıtı, ısısı ve onu izleyen kişi yeni bir durumdadır.” der. Filozofun asıl anlatmak istediği hangisidir? A) Sadece ateşli nesneler değişir. B) Değişim ancak bir gözlemci varsa gerçekleşir. C) Her varlık özünde hareketsizdir. D) Varlığın başlangıcı ancak ısıyla açıklanabilir. E) Durağan görünüşlerin ardında kesintisiz değişim bulunur. Doğru cevap: E Çözüm: Filozof, aynı adla anılan bir şeyin bile her anda başka bir durumda bulunabileceğini anlatır.