TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, doğanın düzenini kış ve yaz, gündüz ve gece gibi karşıtların birbirini izlemesiyle açıklar. Bu karşıtların her birini bütünün işleyişi için gerekli sayar. Bu açıklamanın dayandığı yaklaşım hangisidir? A) Tekil örneklerden genel sonuç çıkarma B) Benzerlikten hareketle çıkarım yapma C) Genel bir ilkeden tekil sonuç çıkarma D) Olguları sayısal olarak sınıflandırma E) Karşıtların birliği üzerinden düşünme Doğru cevap: E Çözüm: Karşıt durumlar düzeni ortadan kaldırmaz. Birlikte düzenin oluşmasını sağlar. Bir yorumcu, Herakleitos’un uyumu zıt güçlerin yokluğuyla değil, karşılıklı etkileriyle açıkladığını belirtir. Gergin bir yayın ancak karşıt yönlerde çekildiğinde işlediğini örnek verir. Yorumcu hangi düşünme biçimini vurgular? A) Karşıtlıkların etkileşimine dayalı diyalektik düşünmeyi B) Benzer vakaları sınıflandırmaya dayalı tümevarımı C) Duyusal verileri askıya alan kuşkuculuğu D) Yargıyı doğrudan sezgiyle belirlemeyi E) Sonuçtan bağımsız biçimsel tanımı Doğru cevap: A Çözüm: Yayın işleyişi, karşıt yönlerdeki etkilerin bir araya gelmesine dayanır. Bu, karşıtların birliği fikrini örnekler. Bir filozof, doğadaki düzenin farklı güçlerin sürekli birbirini etkilemesinden meydana geldiğini savunur. Ona göre karşıtlar birbirinden bütünüyle koparıldığında oluş anlaşılamaz. Bu açıklamada hangi ilke belirleyicidir? A) Bilginin doğruluğunu uzlaşıyla belirlemek B) Varlıktaki düzeni karşıtların ilişkisiyle açıklamak C) Örneklerin benzerliğinden bir sonuç çıkarmak D) Değişimi yalnızca duyusal bir yanılgı saymak E) Tekil bir olayı genel bir tanıma yerleştirmek Doğru cevap: B Çözüm: Filozof, oluşu ve düzeni karşıtların birlikte işleyişine bağlar.