TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir filozof, “Dün gördüğün ağaçla bugünkü ağaç aynı adı taşır. Yine de ne yaprakları ne gövdesi ne de ona bakan kişi her bakımdan aynı kalmıştır.” der. Filozof bu sözle neyi anlatmaktadır? A) Nesnelere ad verilemeyeceğini B) Değişimin sadece dilde gerçekleştiğini C) Her şeyin sürekli değişim içinde olduğunu D) Bir nesnenin hiçbir zaman gözlenemeyeceğini E) Doğada değişimin bir başlangıç anı olmadığını Doğru cevap: C Çözüm: Aynı adın korunmasına rağmen nesne ve gözlemcide değişim sürmektedir. Bir düşünür, eski bir yola dönüldüğünde zeminin aşınmış, çevrenin değişmiş ve geri dönen kişinin farklı bir deneyim kazanmış olacağını söyler. Bu açıklama Herakleitos’un hangi düşüncesine uygundur? A) Yalnız insanın düşünceleri değişir. B) Varlığın özü değişimden bağımsızdır. C) Değişim yalnızca alışkanlıktan kaynaklanır. D) Dünya kesintisiz bir oluş sürecidir. E) Gözlemci değiştiğinde doğadaki süreçler durur. Doğru cevap: D Çözüm: Örnek, hem insanın hem çevresinin zaman içinde başka bir duruma geldiğini gösterir. Bir filozof, “Aynı yolculuğu ikinci kez yaptığını sanırsın. Ancak yolda karşılaştıkların da yolculuğu yapan sen de değişmişsindir.” der. Bu sözde vurgulanan ilke hangisidir? A) Gerçeklik ancak sayılarla açıklanabilir. B) Değişim yalnızca insanların belleğindedir. C) Duyular her durumda yanıltıcıdır. D) Varlık özünde bir ve hareketsizdir. E) Varlığın değişmeden kaldığı sanısı, sürekli oluşu gözden kaçırır. Doğru cevap: E Çözüm: Filozof, görünürde tekrarlanan bir deneyimde bile çevrenin ve öznenin değiştiğini vurgular.