TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bazı düşünürler değişen nesnelerin ardında kalıcı bir temel arar. Bir düşünür ise görünen nesnelerin durmadan oluştuğunu ve dağıldığını söyleyerek değişmez bir şeyin gerçekten var olup olmadığını sorgular. Bu itiraz hangi tartışmayı öne çıkarır? A) Oluşun ötesinde kalıcı bir varlığın bulunup bulunmadığını B) Bir düşüncenin ahlaki bakımdan doğru sayılmasını C) Duyu organlarının çalışma mekanizmasını D) Sanat yapıtının nasıl üretildiğini E) Bilimsel sonuçların kamuya nasıl duyurulduğunu Doğru cevap: A Çözüm: İtiraz, değişen görünüşler dışında kalıcı bir gerçeklik kabul edilip edilemeyeceğini tartışmaya açar. Bir filozof, “Bir nesnenin her an başka bir duruma geçmesi, onun değişmez bir gerçekliğe sahip olduğu düşüncesini sorgulamamızı gerektirir.” der. Bu düşünce öncelikle hangi soruyu gündeme getirir? A) Nesneler hangi araçla ölçülür? B) Sürekli değişen şeylerin ardında gerçek ve kalıcı bir varlık var mıdır? C) Bir varlığın yararı kişiye göre değişir mi? D) İnsan duyularını nasıl eğitebilir? E) Doğal değişimler ne kadar sürer? Doğru cevap: B Çözüm: Söz, değişimi betimlemekten öte kalıcı varlık kabulünün temellendirilmesini ister. Bir okul, asıl varlığı değişimin altında duran temel olarak görür. Bir başka okul, bunun yerine sürekli oluşu kabul eder ve sabit bir töz varsayımına karşı çıkar. İkinci okulun tavrı hangi felsefi sorunu gündeme getirir? A) Bir bilginin ne ölçüde kullanışlı olduğunu B) Değer yargılarının nasıl iletildiğini C) Değişmez bir varlık temelinin kabul edilip edilemeyeceğini D) Gözlem yapanların sayısını E) Sanatsal biçimlerin nasıl değerlendirildiğini Doğru cevap: C Çözüm: Sürekli oluşu temel almak, sabit bir varlık zemini bulunduğu savını tartışmalı kılar.