TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir tarihçi, bir düşünürün doğanın başlangıcını sıvı bir kütleyle açıkladığını görür. Aynı motife, düşünürden çok önce yazılmış bir anlatıda da rastlar. Bu karşılaştırma hangi yargıyı destekler? A) Düşünürün bütün görüşleri anlatıdan kopyalanmıştır. B) İlk kaynakla ilgili benzer bir fikir düşünürden önce de dile getirilmiştir. C) Önceki anlatı bilimsel deneylere dayanır. D) Düşünürün açıklaması zorunlu olarak yanlıştır. E) İki metnin bütün amaçları aynıdır. Doğru cevap: B Çözüm: Daha eski metindeki benzerlik, motifin bütünüyle yeni olmadığını gösterir. Aktarımın nasıl gerçekleştiğini ise belirlemez. Bir araştırmacı, bir filozofun evrenin kökenini başlangıçta ayrışmamış bir bütünle açıkladığını belirler. Bu fikre benzeyen bir anlatımın daha eski bir metinde de bulunduğunu gösterir. Araştırmacının bulgusu hangi çıkarıma dayanak olabilir? A) Filozof metni bizzat okumuştur. B) Eski metin bütün felsefi çalışmaları belirlemiştir. C) Filozofun önerdiği köken fikrinin tarihsel öncülleri vardır. D) Filozofun kuramı gözlemle yanlışlanmıştır. E) İki metin arasında hiçbir benzerlik yoktur. Doğru cevap: C Çözüm: Daha eski metin aynı temaya benzeyen bir açıklama içerdiği için fikir öncülsüz sayılamaz. Bir ders kitabı, bir doğa düşünürünün evrenin başlangıcını suyla ilişkilendirdiğini söyler. Ardından daha eski bir yaratılış anlatısının da başlangıçta sulara yer verdiğini gösterir. Bu örnek hangi iddiayı en doğrudan destekler? A) Her iki yazar da aynı araştırma yöntemini kullanmıştır. B) Doğa düşünürü eski metni sözcüğü sözcüğüne aktarmıştır. C) Suya dayalı açıklama bilimsel olarak doğrudur. D) Suya ilk kaynak rolü verme fikrinin daha eski bir benzeri vardır. E) İki açıklamanın konusu bütünüyle farklıdır. Doğru cevap: D Çözüm: İki metnin ortak motifi suyun başlangıçtaki rolüdür. Daha eski örnek, bu motifin daha önce bulunduğunu gösterir.