TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, nesnelerin meydana gelmesini bölünemez parçaların boşlukta hareket edip birleşmesine, yok olmasını ise bu parçaların dağılmasına bağlar. Olayları açıklamak için parçacıkların bir amaca göre hareket ettiğini varsaymaz. Bu düşünürün yaklaşımı hangisidir? A) Platon’un idealar öğretisi B) Parmenides’in değişmez varlık görüşü C) Demokritos’un mekanist atomculuğu D) Aristoteles’in madde-form öğretisi E) Herakleitos’un karşıtların birliği görüşü Doğru cevap: C Çözüm: Olaylar, atomların hareket ve birleşmeleriyle açıklanır. Bu, Demokritosçu atomculuğun mekanist yönüdür. Bir öğrenci, nesneler oluşup dağılsa da onları meydana getiren bölünemez maddi birimlerin kaldığı bir model çizmiştir. Modelde birimler boşlukta hareket eder. Model hangi görüşü temsil eder? A) Gerçekliğin değişmeyen idealardan oluştuğu görüşünü B) Bütün varlığın hareketsiz bir birlik olduğu görüşünü C) Varlıkların temelinde sayı bulunduğu görüşünü D) Nesnelerin hareketli atomların birleşimi olduğu görüşünü E) Bütün nesnelerin sudan türediği görüşünü Doğru cevap: D Çözüm: Model, nesnelerin oluşumunu hareketli, bölünemez atomlara bağlar. Bir metin doğum ve çözülmeyi, küçük maddi parçaların dizilişinin değişmesiyle açıklar. Bu parçaların kendilerinin oluşmadığını veya ortadan kalkmadığını ileri sürer. Bu metin aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilebilir? A) Duyusal dünyayı idea kopyası sayan idealizmle B) Hareketin yalnızca görünüş olduğunu savunan görüşle C) Varlığı iki bağımsız töze ayıran anlayışla D) Varlığı doğrudan sezgiyle kavrayan öğretiyle E) Varlığın yapısını atomların hareketiyle açıklayan atomculukla Doğru cevap: E Çözüm: Metinde değişen, kalıcı maddi parçaların dizilişidir. Bu atomcu bir açıklamadır.