TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir filozof, bir kente ikinci kez gelindiğinde eski adın korunduğunu fakat binaların, insanların ve gelen kişinin artık aynı durumda olmadığını söyler. Bu örneği varlığın genel işleyişine bağlar. Parçanın temel düşüncesi hangisidir? A) Adlar ve nesneler her zaman aynı kalır. B) Hem özne hem dünya sürekli dönüşüm içindedir. C) Değişim sadece cansız nesnelerde görülür. D) Bütün hareketler kişisel yanılgıdır. E) Değişimin kaynağı yalnızca insanın belleğidir. Doğru cevap: B Çözüm: Örnek, kişinin ve karşılaştığı dünyanın aynı adlar altında bile dönüşmeye devam ettiğini gösterir. Bir öğrenci, yıllar önce gördüğü taş merdivenin aynı yerde durduğunu söyler. Öğretmeni, merdivenin aşınmasının ve öğrencinin değişmesinin, durağanlık izlenimine rağmen sürmekte olan süreçleri gösterdiğini açıklar. Öğretmenin vurgusu hangisidir? A) Varlık özünde hareketsizdir. B) Değişim yalnızca hızlı olaylarda görülebilir. C) Görünüşteki durağanlık sürekli değişimi ortadan kaldırmaz. D) Nesneler ancak adları değiştiğinde dönüşür. E) İnsan bir varlığı yalnızca bir kez görebilir. Doğru cevap: C Çözüm: Hem merdiven hem gözlemci, durgunluk izlenimine rağmen değişmiştir. Bir düşünür, aynı görünen bir topluluğun üyelerinin ve ilişkilerinin zaman içinde değiştiğini, topluluk adının ise değişmeden kaldığını belirtir. Bu durumu doğadaki varlıkların genel hâline benzetir. Benzetme hangi düşünceyi anlatır? A) Doğadaki değişim yalnız topluluklarda görülür. B) Varlık değişimden bütünüyle bağımsızdır. C) Bir adın değişmemesi varlığın da değişmediğini gösterir. D) Sürekli değişim, kalıcı görünüşlerin altında da işler. E) Değişim yalnız dilin bir özelliğidir. Doğru cevap: D Çözüm: Topluluğun adı aynı kalsa da ilişkileri dönüşür. Benzetme bu dönüşümü varlık dünyasına geneller.