TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, gözün değişen ve hareket eden nesneler gördüğünü kabul eder. Ancak akıl yürütmeyle gerçek varlığın bir, bölünmez ve değişmez olduğu sonucuna ulaşır. Hangi yargı bu düşünürün görüşüyle bağdaşmaz? A) Duyusal gözlem gerçek varlığın değiştiğini kanıtlar. B) Görünüş ile gerçeklik arasında ayrım vardır. C) Varlık üzerine akıl yürütülebilir. D) Görünüşte hareket algılanabilir. E) Gerçek varlık değişmez kabul edilir. Doğru cevap: A Çözüm: Düşünür, gözlenen hareketi görünüşle sınırlar ve onu gerçek değişimin kanıtı saymaz. Bir filozof, var olanın yokluğa dönüşemeyeceğini savunur. Duyuların gösterdiği değişimi, aklın ulaştığı değişmez varlık anlayışıyla bağdaşmayan bir görünüş sayar. Bu açıklamaya göre hangisi ileri sürülemez? A) Akıl yürütme varlık tartışmasında önemlidir. B) Duyu verileri gerçek varlığın değiştiğini güvenilir biçimde gösterir. C) Duyusal görünüş ile akli kavrayış ayrılır. D) Yokluk, varlığın dönüşeceği bir durum sayılmaz. E) Gerçek varlığın değişmediği kabul edilir. Doğru cevap: B Çözüm: Duyuların sunduğu değişim bu görüşte gerçek varlığın niteliği olarak kabul edilmez. Bir öğretmen Parmenides’in, aklın zorunlu ilkeleriyle vardığı sonucu gözlenen değişimden ayırdığını açıklar. Ona göre varlık, gözümüze nasıl görünürse görünsün değişmez. Hangi yargı bu açıklamaya aykırıdır? A) Aklın ilkeleri varlık hakkında düşünmede kullanılır. B) Görünüşlerde değişim izlenimi bulunabilir. C) Varlığın gerçekten değiştiği gözlemle kanıtlanmıştır. D) Varlığın değişmezliği görüşün merkezindedir. E) Gözlenen durumla gerçekliğin yapısı aynı sayılmaz. Doğru cevap: C Çözüm: Parmenides değişimi görünüşte kabul eder. Gözlem gerçek varlığın değiştiğini göstermez.