TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, görünen çokluğun ardında akılla anlaşılabilen tek bir maddi temel bulunduğunu savunur. Ona göre bu temel sudur ve su, farklı nesnelerde farklı biçimler alabilir. Bu açıklamadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? A) Düşünür gerçekliğin temelini araştırmaktadır. B) Varlığın ilk unsuru tek kabul edilmiştir. C) Çeşitliliğin ortak bir kökeni olduğu düşünülür. D) Görünür çokluğun kaynağı maddeden bağımsız bir ideadır. E) Görünüşlerin farklılığı ortak bir temelle açıklanır. Doğru cevap: D Çözüm: Açıklamada ortak temel su olarak belirlenir. Maddeden bağımsız bir ideaya başvurulmaz. Bir öğrenci Thales’in görüşünü, “Çeşitli görünüşlerin gerisinde aklın kavrayabildiği ortak bir kaynak vardır. Bu kaynak sudur.” diye özetler. Aşağıdakilerden hangisi bu özetle bağdaşmaz? A) Görünür çeşitlilik ilk kaynağın farklı biçimlerine bağlanır. B) Tek bir temel öğe kabul edilir. C) Farklı nesnelerin ortak bir kökeni vardır. D) İlk öğe akılla kavranabilecek bir açıklama sunar. E) İlk kaynak birbirine indirgenemeyen dört öğeden oluşur. Doğru cevap: E Çözüm: Özet, dört bağımsız ilkeden değil, tek temel unsur olan sudan söz eder. Bir filozof, duyuya farklı görünen nesnelerin ortak bir maddi ilkeye dayandığını ve bu ilkenin akılla kavranabileceğini ileri sürer. İlkeyi su olarak adlandırır. Filozofun açıklaması hangi yargıyı desteklemez? A) Çeşitlilik, hiçbir ortak ilkeye dayanmayan bağımsız öğelerden doğar. B) Su temel madde olarak ele alınır. C) Çokluğun arkasında bir ortaklık aranır. D) Varlığı açıklamak için akıl yürütülür. E) Görünüşler temel ilkenin farklı biçimleri olabilir. Doğru cevap: A Çözüm: Filozof, çeşitliliğin bağımsız kökenlerden değil tek bir ilkeden doğduğunu savunur.