TYT FELSEFE
İlk Neden (Arkhe) ve Değişim Problemi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
İki düşünür doğanın temelinde bulunan öğeyi araştırır. Biri gözlenen madde dönüşümlerini, diğeri nesnelerin küçük parçalar hâlinde birleşmesini örnek alır. Sonraki kuşaklar bu açıklamaları tartışır. Aşağıdakilerden hangisi bu iki düşünür için söylenemez? A) Varlığın temel yapısına yönelmişlerdir. B) Nesnelerin nasıl oluştuğunu açıklamaya çalışmışlardır. C) Görüşleri sonraki tartışmalara konu olmuştur. D) İlk öğe sorununa farklı yanıtlar geliştirmişlerdir. E) Doğa olaylarını mitolojik öyküleri kesin kanıt sayarak açıklamışlardır. Doğru cevap: E Çözüm: Açıklamalar, mitolojik öykülere değil madde ve nesnelerin yapısına ilişkin akıl yürütmelere dayanır. Bir ders, gökyüzü ve doğal nesneler hakkında ilk açıklamalar geliştiren iki filozofu karşılaştırır. Öğretmen, her ikisinin de doğaya ilişkin bir başlangıç ilkesi önerdiğini ve daha sonraki düşünürleri etkilediğini söyler. Bu filozoflara ilişkin hangi yargı öğretmenin açıklamasıyla bağdaşmaz? A) Doğal düzeni ancak efsanelere bağlı kalarak açıklamışlardır. B) Temel bir doğa ilkesini araştırmışlardır. C) Görüşleri daha sonraki düşünürlere ulaşmıştır. D) Doğal nesneleri anlamaya çalışmışlardır. E) Doğa hakkında gerekçeli açıklamalar sunmuşlardır. Doğru cevap: A Çözüm: Öğretmenin anlattığı açıklamalar, doğanın kendi ilkelerini araştıran düşünsel girişimlerdir. Bir öğrenci, doğa üzerine düşünen iki Antik Çağ filozofunun görüşlerini karşılaştırır. Birinin suya, diğerinin atomlara dayanan açıklamalarının sonraki araştırmalar için yeni sorular doğurduğunu gösterir. Bu incelemeden hangisi çıkarılamaz? A) İki filozof da doğanın temel yapısını ele alır. B) İki filozof da mitolojik anlatılardan hareket etmeyi zorunlu görür. C) Farklı ilkeler üzerinden evreni açıklamaya çalışırlar. D) Sonraki düşünürlere tartışma konusu bırakırlar. E) Ana öğe sorununa yanıt vermişlerdir. Doğru cevap: B Çözüm: Su ve atom, mitolojik anlatıların zorunlu tutulduğunu göstermez. Bu kavramlar doğaya ilişkin açıklamalarda kullanılır.