TYT FELSEFE
Platon ve Aristoteles’in Varlık, Bilgi ve Değer Anlayışı Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, bir kentte adaleti, herkesin bütün işleri yapabilmesiyle değil, her kesimin kendine uygun işlevi yerine getirerek ortak düzeni sürdürmesiyle açıklıyor. Platon’a ilişkin bu açıklamada adalet neye dayanır? A) Yöneticinin dilediği kararı hiçbir ölçüt olmadan vermesine B) Herkesin her alanda aynı yetkiye sahip olmasına C) Kentte yazılı yasaların bütünüyle kaldırılmasına D) Her kesimin yalnızca maddi çıkarını gözetmesine E) Toplumsal işlevlerin uyum içinde yerine getirilmesine Doğru cevap: E Çözüm: Platon’un ideal kentinde her kesimin kendi işini yapması, bütünün uyumunu ve adaletini sağlar. Bir öğrenci, ideal kentte yöneticilerin karar vermesi, koruyucuların savunmayı, üreticilerin ise geçim için gerekli işleri yürütmesi arasında bir bağlantı kuruyor. Öğrenciye göre bu işleyiş Platon’un hangi düşüncesini örnekler? A) Adalet, farklı görevlerin birbirini tamamladığı düzenle ilişkilidir. B) Adalet, bütün görevlerin tek kişinin elinde toplanmasıdır. C) Adalet, yalnızca bir suçtan sonra ceza verilmesidir. D) Adalet, insanların sorumluluklarını bırakmasıyla oluşur. E) Adalet, toplumsal görevlerin her gün rastgele değişmesini gerektirir. Doğru cevap: A Çözüm: İşlevlerin tamamlayıcı biçimde yürütülmesi kentin bütünlüğünü ve uyumunu sağlar. Bir seminerde bir katılımcı, Platon’un adaleti yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleşen bir işlem olarak gördüğünü söylüyor. Hangi açıklama bu yorumu düzeltir? A) Adalet bir dönemdeki dava sayısının başka adıdır. B) Adalet, toplumdaki işlevlerin uyumlu bir bütün içinde yerine getirilmesiyle de ilişkilidir. C) Adaletin insanların ortak yaşamıyla hiçbir bağı bulunmaz. D) Adalet yalnızca yöneticinin verdiği kişisel sözdür. E) Adalet, toplumun bütün amaçlarının tek bir grubun çıkarına indirgenmesidir. Doğru cevap: B Çözüm: Platon adaleti yalnızca uyuşmazlıkların hukuken çözülmesiyle sınırlamaz. Kentin ve kişinin düzenli işleyişiyle ilişkilendirir.