TYT FELSEFE
Platon ve Aristoteles’in Varlık, Bilgi ve Değer Anlayışı Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Platon’un ideal devletinde yurttaşlar yetkinliklerine uygun görevleri üstlenir. Ortak iyiyi kavrayabilen ve uzun bir eğitimden geçen kişiler yönetir. Aşağıdaki önerilerden hangisi bu anlayışla bağdaşmaz? A) Görevlerin dağıtımında yetkinlikler dikkate alınmalıdır. B) Yönetimde ortak iyiyi kavrama gücü aranmalıdır. C) Yöneticilik hazırlık gerektiren bir görevdir. D) Bütün yurttaşlar yetkinliklerine bakılmaksızın sırayla yönetmelidir. E) Yönetim görevi bilgelikle ilişkilidir. Doğru cevap: D Çözüm: Sırayla yönetim önerisi, Platon’un yöneticilik için aradığı ayırt edici yetkinliği devre dışı bırakır. Platoncu bir düzen tasarımında üretim, koruma ve yönetim farklı beceriler gerektirir. Yönetim, iyi üzerine düşünme eğitimini tamamlamış kişilere verilir. Bu tasarıma hangi öneri karşıttır? A) Her görevin gerektirdiği özellikler ayrı ayrı değerlendirilmelidir. B) Yönetenlerin düşünsel eğitimi önemsenmelidir. C) Farklı beceriler farklı toplumsal görevlere karşılık gelebilir. D) Siyasal yönetim bir uzmanlık gerektirebilir. E) Bütün görevler nitelik ayrımı gözetilmeden herkese eşit biçimde açık olmalıdır. Doğru cevap: E Çözüm: Tasarı, görevler arasında beceriye dayalı ayrım kurar. Son seçenek bu ayrımı kaldırır. Bir siyasal modelde yöneticilerin ortak iyi hakkında derin bilgi sahibi olması, koruyucuların güvenlik görevine hazırlanması ve üreticilerin kendi işlerinde yetişmesi istenir. Hangi öneri Platon’un bu siyasal modeliyle çelişir? A) Yönetici seçiminde adayın bilgi düzeyi ilgisiz sayılmalıdır. B) Görevlerin dağıtımında kişinin hazırlığı önem taşımalıdır. C) Yönetim ortak iyiyi gözetmelidir. D) Farklı görevler için farklı yetişme süreçleri öngörülebilir. E) Yöneticinin iyiye ilişkin bilgisi siyasal bir değer taşır. Doğru cevap: A Çözüm: Bilgi düzeyini ilgisiz saymak, yöneticiliği bilgiye bağlayan temel koşulla çelişir.