TYT FELSEFE
Sanat Felsefesinin Konusu ve Problemleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir dinleyici ‘Bu beste güzeldir.’ dediğinde yalnızca o anda hoşuna gittiğini anlatmadığını, başka insanların da bu yargıyı paylaşabilmesini beklediğini söyler. Bu tutum estetik yargının hangi özelliğini öne çıkarır? A) Bilimsel deneyle zorunlu olarak kanıtlanmasını B) Herkesin fiilen aynı görüşü taşımasını C) Başkalarının da katılabileceği bir yargı olma iddiasını D) Yalnız ekonomik değeri göstermesini E) Sadece sanatçının niyetine dayanmasını Doğru cevap: C Çözüm: Güzellik yargısı ortak onay bekleyebilir. Bu beklenti fiilî uzlaşmayı garanti etmez. Bir kişi sevdiği meyve için başkalarının aynı zevki paylaşmasını beklemez. Bir şiiri güzel bulduğunda ise bu beğeninin başkaları için de geçerli olabileceğini düşünür. Kantçı yaklaşımda ikinci yargıyı ayırt eden nedir? A) Ortak onay beklentisi taşıması B) Bütün gözlemcilerin zorunlu olarak aynı duyumu yaşaması C) Şiirin değerini fiyatla ölçmesi D) Sırf alışkanlık bildirmesi E) Bilimsel bir olgu raporlaması Doğru cevap: A Çözüm: Kantçı yaklaşımda güzel yargısı, sırf kişisel hoşlanmanın ötesinde ortak onay talebi taşır. Bir öğrenci, ‘Kant’ın güzellik yargısında ortak onay beklemesi, herkesin zaten aynı eseri beğendiğini ileri sürdüğü anlamına gelir.’ der. Bu yorumu hangi açıklama düzeltir? A) Kant güzel yargısının hiçbir zaman paylaşılabileceğini düşünmez. B) Ortak onay beklentisi, fiilen herkesin aynı eseri beğendiğini göstermez. C) Bir şiir güzelse uzunluğu ölçülemez. D) Estetik yargının konusu yalnız gündelik yiyeceklerdir. E) Bir esere ilişkin yargı ancak uzmanlar tarafından verilebilir. Doğru cevap: B Çözüm: Estetik yargıda başkalarının katılımını beklemek ile bu katılımın gerçekten gerçekleşmesi farklıdır.