TYT FELSEFE
Sanat Felsefesinin Konusu ve Problemleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir kişi “Bu tablonun ölçüsü 50 santimetredir.” önermesini bir cetvelle denetliyor. Daha sonra “Bu tablo güzeldir.” yargısını, yapıtın uyandırdığı duygu ve biçimsel etkisiyle açıklıyor. Bu örnek hangi ayrımı gösterir? A) Doğruluk ve güzellik yargılarının farklı ölçütlerle değerlendirilebilmesini B) Güzelliğin daima bir uzunluk ölçüsü olmasını C) Bir tablonun fiziksel boyutunun beğeniyle belirlenmesini D) Her estetik yargının bilimsel bir yasa olmasını E) Bir önermenin doğru olmasının onu zorunlu olarak güzel yapmasını Doğru cevap: A Çözüm: Ölçü önermesi olguya uygunluk, güzellik yargısı ise estetik deneyim ve değerlendirme ile ilgilidir. Bir müze ziyaretçisi, sanat eserinin yapım tarihine ilişkin bir iddia ile eser karşısında hissettiği hayranlığın aynı tür yargı olmadığını söylüyor. Ziyaretçi hangi düşünceyi savunmaktadır? A) Bir tarih önermesi ancak güzel bulunursa doğrudur. B) Bir sanat eseri güzel bulunuyorsa bütün tarihler doğru sayılır. C) Bir tarih iddiasının doğruluğu ile bir estetik değerlendirme aynı ölçütle belirlenmez. D) Estetik yargılar her zaman tarih bilgisinin yerine geçer. E) Bir sanat yapıtı hakkında hiçbir olgusal önerme kurulamaz. Doğru cevap: C Çözüm: Yapım tarihi bir olgusal iddiadır. Hayranlık ise yapıtın estetik etkisine verilen bir tepkidir. Bir düşünür, “Bu melodinin tekrar sayısı üçtür.” önermesi ile “Bu melodi güzeldir.” yargısını yan yana koyuyor. Düşünür aşağıdaki ayrımlardan hangisini göstermek istemiş olabilir? A) Olgusal doğruluk ile estetik beğeni arasındaki ayrımı B) Müzik ile bütün sanat türlerinin aynı olduğunu C) Bir melodinin güzel olmasının hiçbir zaman tartışılamayacağını D) Duyguların yalnızca sayıyla ifade edilebildiğini E) Güzel bulunan her melodinin aynı yapıda olduğunu Doğru cevap: A Çözüm: Tekrar sayısı sayımla doğrulanabilir. Güzellik ise farklı estetik gerekçelerle tartışılan bir yargıdır.