TYT FELSEFE
Sanat Felsefesinin Konusu ve Problemleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir müze ziyaretçisi ressamın adını, resmin yapım tarihini ve kullanılan tekniğin adını bilmiyor. Yine de tablonun renk ve düzenini güzel buluyor. Bu örnek Kant’a ilişkin verilen beğeni anlayışının hangi yönünü gösterir? A) Estetik haz için yapıt hakkında eksiksiz teknik bilgi gerekmesini B) Sanatçıyı tanımanın estetik yargıyı zorunlu kılmasını C) Bir yapıtın ancak tarih bilgisiyle görülebilmesini D) Beğeninin yalnızca yapıtın piyasa fiyatıyla belirlenmesini E) Nesnenin adı veya tarihçesi bilinmeden de estetik haz duyulabilmesini Doğru cevap: E Çözüm: Kişi yapıt hakkındaki tanıtıcı bilgileri bilmeden de onun biçimsel etkisini beğenebilir. Bir öğrenci, yabancı bir bestecinin eserini dinleyen kişinin besteciyi tanımadığı sürece hiçbir estetik değerlendirme yapamayacağını söylüyor. Kant’ın ele alınan görüşüne göre bu iddianın sorunu nedir? A) Beğeni için yapıtı meydana getiren kişiyi tanımayı zorunlu görmesi B) Bir eseri dinlerken hiçbir duyusal deneyim olmadığını savunması C) Bestecilerin yaşam öykülerinin araştırılabileceğini kabul etmesi D) Müzik yapıtlarının tarih içinde değiştiğini belirtmesi E) Bir eser hakkında farklı yargılar bulunabileceğini düşünmesi Doğru cevap: A Çözüm: Verilen görüşe göre estetik haz, bestecinin kimliğinin bilinmesine bağlı değildir. Bir öğretmen, Kant’ın güzellik değerlendirmesini anlatırken insanların bir nesnenin ne işe yaradığını bilmeden de onu estetik açıdan beğenebileceğini söylüyor. Hangi örnek bu açıklamaya aykırıdır? A) Türünü bilmediği bir dansın hareketlerini güzel bulmak B) Kullanımını bilmediği bir nesnenin biçimini beğenmek C) Ressamını tanımadığı bir tabloya estetik ilgi duymak D) Sözlerini anlamadığı bir parçanın melodisini beğenmek E) Bir nesnenin işlevi bilinmeden onun güzel bulunamayacağını savunmak Doğru cevap: E Çözüm: Son örnek, estetik beğeninin nesnenin işlevini bilmeye zorunlu olarak bağlı olduğunu ileri sürer.