TYT FELSEFE
Sanat Felsefesinin Konusu ve Problemleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Kant’ın estetik deneyimini açıklayan bir öğretmen, bir yapıtı izlerken hayal gücünün biçimleri bir araya getirdiğini, anlama yetisinin de bu düzenle uyumlu çalıştığını anlatıyor. Bu uyumun çıkar gözetmeyen bir hoşlanmaya yol açtığını ekliyor. Bu açıklamadan hangisi çıkarılamaz? A) Estetik hoşlanmanın iki yetinin uyumuyla ilişkilendirildiği B) Estetik deneyimin yapıtı izleyen kişide ortaya çıkabileceği C) Estetik deneyimin temel amacının nesnenin ne işe yaradığını kesin olarak bilmek olduğu D) Hoşlanmanın bir pratik gereksinimi karşılama zorunluluğu taşımadığı E) Bir yapıtın estetik deneyime konu olabileceği Doğru cevap: C Çözüm: Açıklamada belirleyici olan özgür uyum ve hoşlanmadır. Nesnenin işlevini bilmek temel amaç olarak sunulmaz. Bir kişi bir yapıtı satın almak veya kullanmak istemiyor. Buna rağmen onun biçimi karşısında, hayal gücü ve anlama yetisinin birlikte işlemesiyle açıklanan bir hoşlanma duyuyor. Bu deneyim Kant’ın hangi düşüncesini örnekler? A) Estetik hazzın pratik bir çıkar olmaksızın oluşabilmesini B) Her estetik yargının bir doğa yasasını kanıtlamasını C) Beğeninin yalnızca maddi sahiplikle mümkün olmasını D) Bir yapıtın ancak ölçülebilir bir ihtiyaç karşılıyorsa güzel olmasını E) Estetik hazzın yapıtla hiç karşılaşmadan oluşmasını Doğru cevap: A Çözüm: Kişi nesneye sahip olmaya veya ondan faydalanmaya yönelmeksizin estetik hoşlanma yaşamaktadır. Bir öğrenci, Kant’ın estetik hazzı yalnızca nesnenin adını ve türünü öğrenmiş olmakla açıkladığını düşünüyor. Hangi düzeltme verilen anlayışa uygundur? A) Estetik haz, yapıtın fiyatına ilişkin bilgiye dayanır. B) Estetik haz, yalnızca tanımların ezberlenmesiyle ortaya çıkar. C) Estetik deneyim için nesnenin mutlaka pratik bir işlevi olmalıdır. D) Estetik hoşlanma, hayal gücü ile anlama yetisinin uyumuyla ilişkilidir. E) Estetik deneyim ancak sanatçının zihninde gerçekleşebilir. Doğru cevap: D Çözüm: Estetik hoşlanma bir nesneyi tanıtan bilgilerin öğrenilmesine indirgenmez. Vurgu iki yetinin uyumuna yönelir.