TYT FELSEFE
Sanat Felsefesinin Konusu ve Problemleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir eleştirmen, dev bir şelaleyi seyretmenin insana kendi küçüklüğünü düşündürdüğünü söyler. İnce işlenmiş küçük bir kabartmada ise izleyicinin parçalar arasındaki uyumu fark ettiğini belirtir. Eleştirmenin yaptığı karşılaştırma hangi yargıyı destekler? A) Sanatın değeri eserlerin büyüklüğüne bağlıdır. B) Yücelik ile güzellik farklı estetik niteliklerdir. C) Güzel olan her şey zorunlu olarak ürkütücüdür. D) Uyum yalnızca doğa manzaralarında bulunur. E) Bir estetik yargı mutlaka ahlaki bir yargıdır. Doğru cevap: B Çözüm: İlk örnek insanı aşan büyüklüğü, ikinci örnek uyumun kavranmasını öne çıkarır. Bir dağ sırası, uçsuz görünüşüyle izleyicide hayranlık ve ürperti uyandırır. İzleyici, bir desenin dengeli biçimini ise başka türden bir estetik gerekçeyle beğendiğini belirtir. Bu örnekte hangi iki kavram birbirinden ayrılmaktadır? A) Özgünlük ve taklit B) İyilik ve doğruluk C) Algı ve bellek D) Yüce ve güzel E) Öz ve görünüş Doğru cevap: D Çözüm: Ölçeğin yarattığı hayranlık yüceye, biçimsel denge üzerinden kurulan beğeni güzele ilişkindir. Bir felsefe tartışmasında, okyanusun enginliğine duyulan saygının ölçülü bir melodiyi güzel bulmaktan farklı bir değerlendirme olduğu ileri sürülür. Bu düşünceye göre aşağıdaki yargılardan hangisi savunulabilir? A) Yüce olarak değerlendirilen her şeyin güzel sayılması gerekmez. B) Güzel olan şeyler her zaman korku uyandırır. C) Yüceliği belirleyen tek şey bir sanatçının ustalığıdır. D) Güzellik ile yücelik aynı estetik yargının adlarıdır. E) Güzel ile ilgili yargılar yalnızca doğa varlıklarına yönelir. Doğru cevap: A Çözüm: Örnekte enginliğe ve ölçülü biçime ayrı estetik gerekçelerle değer verilir.