TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, uzun yıllar kentin kararlarında herkes için aynı usulün işletilmesini savunur. Bu usul kendisine de uygulanınca dostlarının ayrıcalık teklifini geri çevirir. Düşünürün bu davranışı onun hangi özelliğini gösterir? A) Savunduğu ilkeyi kendi davranışına da uygulamasını B) Dostlarının kararlarına sorgusuzca uymasını C) Kentin bütün kararlarını yerinde bulmasını D) Düşüncelerini kişisel kazanca göre değiştirmesini E) Bir kuralın anlamını yalnızca tarihine göre açıklamasını Doğru cevap: A Çözüm: Kişisel çıkarı değiştiğinde de aynı usulü savunması, görüşüyle eyleminin tutarlılığını gösterir. Bir öğretmen, bir tartışmada kişinin çıkarına aykırı da olsa kanıtları açıkça ortaya koymasını savunur. Kendi iddiasını zayıflatan bir belgeyi bulunca öğrencilerine gösterir. Bu tutum Sokrates’e ilişkin hangi değerlendirmeyle benzerlik taşır? A) Tartışmanın ancak uzmanlarla yapılabileceğine inanma B) Söz ile eylem arasında tutarlılık kurma C) Doğruyu çoğunluğun görüşüne bağlama D) Kendi görüşünü sınanamaz sayma E) Ahlaki seçimi kişisel yararla ölçme Doğru cevap: B Çözüm: Öğretmen, başkalarından beklediği ilkeyi kendi aleyhine sonuç verse de uygular. Bir konuşmacı, verilen sözün güç koşullarda da tutulması gerektiğini savunur. Kendisi zora düşünce bu ilkeyi değiştirmesi önerilir ama öneriyi kabul etmez. Konuşmacının tavrından hangi sonuç çıkarılabilir? A) Bütün kararlarını toplumun onayına göre verir. B) Kuralların yalnızca rahat koşullarda geçerli olduğunu düşünür. C) Davranışını dile getirdiği ahlaki ilkeye göre biçimlendirir. D) Kişisel çıkarı en yüksek değer sayar. E) Bir görüşün doğruluğunu yaşına göre değerlendirir. Doğru cevap: C Çözüm: Konuşmacı, kendisi için bedeli olduğunda da savunduğu davranışı seçer.