TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir tartışmacı, “Bunu zaten biliyorum.” diyerek konuşmayı kapatmaz. Sorularıyla tanımın çelişkilerini açığa çıkarır ve karşısındakiyle birlikte aklın kavrayabileceği daha sağlam bir sonuca ulaşmaya çalışır. Bu örneğe göre Sokratik anlamda bilge kişinin özelliği hangisidir? A) Toplumdan uzak durması B) Diyalog ve sorgulamayla doğruya ulaşmaya çalışması C) Öğrencilere hazır yanıtlar vermesi D) Uzlaşmayı tek doğruluk ölçütü sayması E) Duyu izlenimlerini tartışmasız kabul etmesi Doğru cevap: B Çözüm: Kişi çelişkileri sorularla inceler. Bilgelik, sorgulayıcı diyalog aracılığıyla doğruyu araştırmayı içerir. Bir öğrenci cesareti tehlikeye düşünmeden atılmak olarak tanımlar. Arkadaşı çeşitli karşı örnekler sorarak öğrencinin tanımını yeniden düşünmesine yardımcı olur. Arkadaşının yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Tanımı bir otoritenin sözüyle kesinleştirmek B) Sonuca yalnızca gözlem sayısını artırarak ulaşmak C) Diyalog içinde sorularla kavramın doğru anlamını araştırmak D) Tanımı herkesin oyuna sunarak doğruluğu belirlemek E) Görüşün kişiye yararını doğruluk için yeterli saymak Doğru cevap: C Çözüm: Sorular, ilk tanımın sınırlarını göstererek daha iyi bir kavrayışa ulaşılmasını sağlar. Bir konuşmada, bilge kişinin önemli özelliğinin yanıtları hazır tutması yerine, gerek kendisine gerek karşısındakine sorular sorarak örtük varsayımları ortaya çıkarması olduğu savunulur. Bu görüşte bilgelik hangi etkinlikle ilişkilendirilir? A) Toplumsal düzenin kurallarını aktarmakla B) İlk izlenime her koşulda güvenmekle C) Görüşleri itibarlarına göre sıralamakla D) Soru ve tartışma yoluyla doğruyu aramakla E) Kavramları tartışmadan kullanmakla Doğru cevap: D Çözüm: Bilge kişi bir yargıyı kabul etmeden önce dayanaklarını sorgular ve diyalog yoluyla doğruyu araştırır.