TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir tartışmacı önce var olan herhangi bir şey bulunmadığını ileri sürer. Ardından, varlık kabul edilse bile zihnin onu bilemeyeceğini ve olası bir bilginin sözcüklerle aktarılamayacağını ekler. Bu üçlü sav TYT felsefe sınıflandırmasında hangi yaklaşımla ilişkilendirilir? A) İdealizm B) Realizm C) Düalizm D) Oluşçuluk E) Nihilizm Doğru cevap: E Çözüm: Gorgias’a bağlanan bu üçlü sav, varlığı, bilgiyi ve bilginin aktarılmasını aşamalı olarak yadsır. Bir öğrenci Gorgias’ın üç savını şemaya yerleştirecektir. İlk kutuya varlığın yadsınmasını, ikinciye varlığın bilinebilirliğinin yadsınmasını yazar. Öğrencinin üçüncü kutuya hangi yargıyı yazması beklenir? A) Bir şey bilinse bile bu bilgi başka birine aktarılamaz. B) Bilinen her şey zorunlu olarak dilde ifade edilir. C) Duyuların gösterdiği her şey kesin biçimde bilinir. D) Varlığı belirleyen, düşüncenin zorunlu yasalarıdır. E) Gerçeklik birbirinden bağımsız iki tözden oluşur. Doğru cevap: A Çözüm: Üçüncü sav, varlık ile bilgiyi varsayımsal olarak kabul etsek bile bilginin bir başkasına aktarılamayacağını ileri sürer. Bir seminerde konuşmacı, bir şeyin var olduğunu kabul eden kişiye bunun bilinebilirliğini, bilindiğini kabul eden kişiye de sözcüklerle aktarılabilirliğini ayrı ayrı savunması gerektiğini söyler. Kendi yaklaşımında üç aşamayı da reddeder. Bu tutum aşağıdaki düşünürlerden hangisinin savıyla örtüşür? A) Aristoteles B) Gorgias C) Descartes D) Locke E) Kant Doğru cevap: B Çözüm: Gorgias’a atfedilen sav, var olma, bilinme ve bildirilme iddialarını ayrı ayrı reddeder.