TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, adaletin ne olduğunu kavrayan kişinin uygun olanı bilerek seçeceğini söyler. Haksızlığa yönelen kişinin ise iyi olanı tam anlamıyla kavramadığını savunur. Bu düşünür erdemi neye dayandırır? A) Duygusal doyuma B) Yaptırımdan kaçınmaya C) Örnek kişileri taklit etmeye D) İyinin ve doğrunun bilgisine E) Çevreden kabul görmeye Doğru cevap: D Çözüm: Sokratik açıklamada ahlaki eylemin temeli doğru olanı bilmektir. Bir sınıfta bir öğrenci arkadaşına sırf övgü almak için yardım eder. İkinci öğrenci, yardımın neden doğru bir eylem olduğunu anlayarak aynı davranışı gösterir. Sokrates’in anlayışına göre ikinci öğrenciyi erdemli kılan unsur hangisidir? A) Övgü alabilmesi B) Başkalarının kararına uyması C) Çok sayıda kişiye örnek olması D) Davranışın getireceği faydayı büyütmesi E) Eylemin ahlaki doğruluğunu kavraması Doğru cevap: E Çözüm: Sokrates için belirleyici olan, eylemin dayandığı iyinin bilgisidir. Bir tartışmacı insanların doğru eylemi yapabilmesi için önce onun neden doğru olduğunu bilmesi gerektiğini ileri sürer. Kötülüğe yönelmeyi ise iyiye dair bilgisizlikle açıklar. Tartışmacının görüşü hangi savla özetlenebilir? A) Erdemli yaşam doğru eylemin bilgisini gerektirir. B) İyi, her toplumun verdiği karardan ibarettir. C) Bir eylemin ahlaki niteliğini yalnız haz belirler. D) Ahlaki sorumluluğun kaynağı yaptırımlardır. E) Kişi ancak alışkanlık yoluyla erdemli olabilir. Doğru cevap: A Çözüm: Tartışmacı hem doğru davranışı hem kötülükten sakınmayı bilgiyle açıklar.