TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Sokratesçi bir düşünür, hiçbir resmî eğitim görmemiş birinin doğru yönlendirmeyle zorunlu bir mantık ilişkisini kavrayabileceğini söyler. Bu ilişkinin akılda öğretimden önce de bulunduğunu savunur. Bu savın temelinde hangi kabul vardır? A) İnsan bazı doğru bilgilere doğuştan sahiptir. B) Öğrenme yalnızca eğitim kurumlarında gerçekleşir. C) Bilginin kaynağı toplumsal uzlaşıdır. D) Akıldaki her içerik duyusal izlenimlerden gelir. E) Farklı kişiler için ortak doğrular bulunamaz. Doğru cevap: A Çözüm: Düşünür, aklın zorunlu doğruları öğretimden bağımsız olarak taşıdığını varsayar. Bir konuşmacı, zorunlu doğruları öğrenmeyi eski bir ezgiyi yeniden hatırlamaya benzetir. Soruların, bu doğruları kişinin aklına ilk kez yerleştirmediğini söyler. Bu benzetme hangi görüşe dayanır? A) Bilgi yalnızca pratik ihtiyaçlardan doğar. B) Doğrular kişide örtük olarak önceden bulunabilir. C) Her türlü bilgi duyulardan sonra oluşur. D) İnsanın bilgisi yalnızca kişisel kanaatlerden ibarettir. E) Bilgi aktarmak için dil kullanılamaz. Doğru cevap: B Çözüm: Hatırlama benzetmesi, doğru bilginin kişiye sonradan verilmek yerine açığa çıkarıldığını anlatır. Bir filozof, insanların aynı akıl yürütme sonucunda ortak doğrulara ulaşabilmesini, her birinin doğuştan taşıdığı zihinsel içerikle açıklar. Filozofun kabul ettiği varsayım hangisidir? A) Bir doğrunun geçerliği kişisel yararla belirlenir. B) Herkesin bilgisi kendi duyumlarıyla sınırlıdır. C) Evrensel doğrular insan zihninde doğuştan bulunabilir. D) Toplumsal kabul doğruluğun tek koşuludur. E) İnsan ancak deney yoluyla doğru yargıya ulaşır. Doğru cevap: C Çözüm: Filozof ortak doğruların kökenini doğuştan gelen bilgiye bağlar.