TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, başkasını yanıltarak kazanç sağlayan kişinin kazancı iyiyle karıştırdığını söyler. Ona göre kişi gerçekten iyi olanı kavrasa yanıltmayı isteyerek seçmezdi. Bu düşünür yanlış davranışın kaynağını neye bağlar? A) Ahlaki iyinin bilinmemesine B) Yasaların çokluğuna C) Hazların doğuştan kötü olmasına D) Toplumsal kuralların yazılı olmamasına E) Kişinin çevresini taklit edememesine Doğru cevap: A Çözüm: Düşünür, yanlışı kişinin iyiyi gerçekten kavramamış olmasıyla açıklar. Bir öğrenci, birinin adil olmayan ayrıcalığı bile bile seçebileceğini söyler. Sokratesçi bir konuşmacı, ayrıcalığın gerçek iyilik sanılmasının kişinin iyiyi kavrayamadığını gösterdiğini ileri sürer. Sokratesçi konuşmacının varsayımı hangisidir? A) Bir eylem kazanç sağladığı sürece doğrudur. B) İyiyi gerçekten bilen kişi kötüyü isteyerek seçmez. C) Bir seçimi yalnızca yaptırım doğru kılar. D) İyi ve kötü hiçbir ölçütle ayırt edilemez. E) İnsanın doğası her durumda kötüye yönelir. Doğru cevap: B Çözüm: Konuşmacı, kötü seçimi iyinin bilgisinin eksikliğiyle açıklamaktadır. Bir konuşmacı, bir kişinin övgü almak uğruna arkadaşının başarısını küçümsemesini ele alır. Ona göre bu kişi övgüyü gerçek bir iyilik sanmış, bu yüzden yanlış davranmıştır. Bu açıklama hangi yargıyı destekler? A) İnsan çevresinden övgü almak için ahlaki ilkeler geliştirir. B) Erdemin ölçütü toplumun beğenisidir. C) Kötü eylemin kaynağı gerçek iyiliğe dair bilgisizliktir. D) Ahlaki sorumluluk ancak yasa varsa doğar. E) İyi olan kişinin haz aldığı şeyle aynıdır. Doğru cevap: C Çözüm: Açıklamada kötü eylem, geçici bir çıkarın gerçek iyi sanılmasıyla ortaya çıkar.