TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, gerçek bir şey varsa onun ya sonradan meydana geldiğini ya da başlangıcının bulunmadığını söyler. İlk olasılığı meydana gelmenin açıklanamayacağı gerekçesiyle, ikincisini ise sonsuz bir şeyin herhangi bir yerde bulunamayacağı gerekçesiyle eler. Bu akıl yürütmeden hangisi çıkarılamaz? A) Düşünür iki olasılığı da reddeder. B) Bir şeyin var olması, bir zihin tarafından algılanmasına bağlıdır. C) Başlangıcı olmamak sonsuzlukla ilişkilendirilir. D) Düşünür, varlığa ilişkin olumsuz sonuca seçenekleri eleyerek ulaşır. E) Varlığın sonradan ortaya çıkması olasılığı tartışılır. Doğru cevap: B Çözüm: Akıl yürütme, varlık iddiasını oluş ve başlangıçsızlık üzerinden ele alır. Algılanmayı var olmanın koşulu yapmaz. Bir tartışmacı varlık olsaydı ya başlangıcının olacağını ya da başlangıçsız olacağını söyler. Başlangıcı olanın nereden geldiğini, başlangıçsız olanın ise nerede bulunabileceğini sorar. İki durumda da açıklamanın başarısız olduğunu savunur. Aşağıdakilerden hangisi bu savda yer almaz? A) Varlık iddiasına itiraz edilir. B) Başlangıcı olan için bir köken sorunu ortaya çıkar. C) Bir şey, ancak biri onu algıladığında var olur. D) Başlangıçsızlık olasılığı da sorgulanır. E) Varlığa ilişkin iki olasılık ele alınır. Doğru cevap: C Çözüm: Algılayan bir öznenin varlık için gerekli olduğu iddiası, bu tartışmanın adımları arasında yoktur. Bir öğrenci Gorgias’ın varlık aleyhindeki bir argümanını özetler. Argüman, varlığın başlangıcı olabileceği ve olmayabileceği seçeneklerini ayrı ayrı ele alır ve ikisini de reddeder. Özete hangi yargı eklenirse Gorgias’ın bu argümanında bulunmayan yeni bir varsayım ileri sürülmüş olur? A) Argüman olasılıkları karşılaştırır. B) Başlangıçsız bir varlık olasılığı incelenir. C) Başlangıcı olan bir varlığın kökeni tartışılır. D) Var olmak algılanmış olmakla özdeştir. E) İki olasılık da reddedilince varlık iddiası da reddedilir. Doğru cevap: D Çözüm: Algılanmayı var olmakla özdeşleştirmek, verilen iki olasılığın incelendiği argümanın bir öncülü değildir.