TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Aynı kumaş, elleri kuru birine pürüzlü, ıslak birine daha düzgün gelir. Bir düşünür, kumaşın dokusuna ilişkin bu yaşantıların, kişinin algılama koşullarına bağlı olduğunu söyler. Bu görüş hangi ilkeyle özetlenir? A) Bilmek güç sahibi olmaktır. B) Duyular insana hiçbir bilgi sağlamaz. C) Gerçekliğin ölçüsü yalnızca akıldır. D) Doğru, yararlı sonuç verendir. E) İnsan, algısına dayalı yargıların ölçüsüdür. Doğru cevap: E Çözüm: Kumaşın nasıl hissedildiğine ilişkin yargı algılayanın durumuna göre değişmektedir. Bir parfümü sürekli kullanan biri kokusunu hafif, onunla ilk kez karşılaşan biri yoğun bulur. Bir yorumcu her iki yargının algılayanın deneyimine göre anlaşılması gerektiğini belirtir. Yorumcunun görüşü hangisidir? A) Duyuma dayalı değerlendirme, onu yapan kişiye göredir. B) Yargıların doğruluğu yalnızca uzlaşıyla belirlenir. C) Duyu izlenimleri zihinde doğuştan vardır. D) Yoğun ve hafif ifadelerinin anlamı değişmez. E) Bütün algı yanılgıları yöntemli kuşkuyla giderilir. Doğru cevap: A Çözüm: Yorumcu değerlendirmeyi, parfümün algılayan kişiye nasıl geldiğiyle ilişkilendirir. Bir kişi dinlendikten sonra merdivenleri kolay, uzun bir yürüyüşten sonra zor çıkar. Bir filozof “kolay” ve “zor” yargılarının kişinin o andaki durumundan bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyler. Filozofun yaklaşımı hangi düşünürün görüşünü örnekler? A) Parmenides B) Protagoras C) Platon D) Kant E) Descartes Doğru cevap: B Çözüm: Protagoras, algısal değerlendirmelerin algılayanın koşullarına göre değişmesini insanın ölçü olması düşüncesiyle açıklar.