TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir felsefe okulunda tartışmalar gökyüzünün yapısından, yurttaşların bir olayı nasıl algıladığına ve bir yargıyı hangi koşullarda benimsediğine kayar. Bu değişimin sonunda hangi bakış öne çıkmıştır? A) Bilgi ve değerlendirmeyi insandan hareketle açıklayan yaklaşım B) Doğayı değişmez bir ilk maddeye indirgeyen yaklaşım C) Evrenin fiziksel yapısını tartışmanın merkezine alan yaklaşım D) Toplumsal yaşantıyı gök cisimleriyle açıklayan yaklaşım E) Yargıları insan deneyiminden bağımsız ele alan yaklaşım Doğru cevap: A Çözüm: Yeni ilgi alanı algılayan, yargıda bulunan ve toplumda yaşayan insandır. Bir konuşmacı, bir olayın anlamını açıklarken ilk nedenleri sıralamak yerine olayı kimin, nasıl deneyimlediğini sorar. Yurttaşların koşullarını incelemeden yargılarını anlayamayacağını düşünür. Konuşmacının başlangıç noktası hangisidir? A) Evrenin zaman içindeki gelişimi B) Algılayan ve yargıda bulunan insan C) Nesnelerin fiziksel bileşimi D) Doğa yasalarının değişmezliği E) Bilginin tümüyle doğuştan olması Doğru cevap: B Çözüm: Konuşmacı olay hakkındaki değerlendirmeyi öznenin deneyiminden ve yaşam koşullarından hareketle açıklar. Bir öğrenci Sofistlerin, “Yargılar nereden geliyor?” sorusunu ele alırken yargıda bulunan insanın duyumlarına ve kentteki yaşamına yöneldiğini anlatır. Bu anlatım Sofistlerin hangi yönünü öne çıkarır? A) Evreni insandan bağımsız gözlemlerle sınıflandırmalarını B) İlk maddenin ne olduğunu araştırmalarını C) Felsefede insanı merkezî konuma almalarını D) Aklın doğuştan bilgi taşımasını savunmalarını E) Değişimin gerçekliğini inkâr etmelerini Doğru cevap: C Çözüm: İnsanın algı ve toplum içindeki yeri açıklamanın merkezine konur.