TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir konuşmacı, başkasına zarar veren birinin geçici kazancı gerçek iyilik sandığını söyler. Bu yanılgı ortadan kalktığında kişinin iyi olanı seçebileceğini ileri sürer. Konuşmacı iyi eylemi hangi koşula bağlar? A) Kişisel isteği gecikmeden yerine getirmeye B) Davranışın haz vermesine C) Yaptırım korkusunun artmasına D) Gerçek iyinin ne olduğunu bilmeye E) Başkalarının övgüsünü almaya Doğru cevap: D Çözüm: İyi eylemin koşulu, geçici çıkar ile gerçek iyi arasındaki farkı kavramaktır. Bir filozof, kişi bir eylemin iyi olduğunu yalnızca çevresinden duyduğunda erdemli olmayı henüz öğrenmemiş sayılır, der. Kişi iyinin ne olduğunu kavradığında davranışına yön verebilir. Filozof hangi ilişkiye vurgu yapmaktadır? A) Toplumsal onay ile haz arasındaki ilişkiye B) Gelenek ile yaptırım arasındaki ilişkiye C) Başarı ile kazanç arasındaki ilişkiye D) Alışkanlık ile taklit arasındaki ilişkiye E) İyinin bilgisi ile iyi davranış arasındaki ilişkiye Doğru cevap: E Çözüm: Filozof, eyleme yön veren öğe olarak gerçek iyinin kavranmasını gösterir. Bir öğrenci, uygun davranışı bulmak için önce neden bazı eylemlerin iyi, bazılarının kötü olduğunu öğrenmek gerektiğini savunur. Sınıfındaki ahlaki yanlışları da bu ayrımı yapamamakla açıklar. Bu öğrenci Sokrates’in hangi görüşünü benimser? A) İyi davranışın temeli iyinin bilgisidir. B) İyi davranış yalnızca yasal zorlamayla ortaya çıkar. C) Her kişinin iyisi bütünüyle farklıdır. D) Bir davranışın iyiliğini yalnız sonuç belirler. E) İyiyi bilmenin eylemle hiçbir ilişkisi yoktur. Doğru cevap: A Çözüm: Öğrenci, doğru davranmayı iyiyi kötüden ayıracak bilgiye bağlar.