TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir filozof, gerçek iyiyi bilmenin doğru eylem için yeterli olduğunu savunur. Ona göre iyiyi gerçekten bilen kişinin, aynı anda onun yanlış olduğunu bildiği karşıtını isteyerek seçmesi mümkün değildir. Aşağıdaki yargılardan hangisi bu yaklaşımı tamamlar? A) Erdem, yaptırımla kazanılan bir alışkanlıktır. B) Kötü eylem, iyinin gerçek bilgisinin eksikliğini gösterir. C) Kişi, kötü olduğunu tam olarak bildiği eylemi yine de seçebilir. D) İyilik, bireye haz veren her eylemde bulunur. E) Ahlaki seçimi belirleyen yalnız toplumsal onaydır. Doğru cevap: B Çözüm: Doğru bilgi doğru eylemin güvencesiyse, kötü davranış gerçek iyinin kavranmadığını gösterir. Bir öğrenci, adil davranmayı gerçekten bilen kişinin haksızlık etmeyeceğini söyler. Birinin haksızlık etmesini de adalet hakkında doğru bilgiye sahip olmamasıyla açıklar. Öğrenci hangi düşünceyi savunmaktadır? A) Doğru davranışın ölçütü kişinin kazancıdır. B) Bir davranışı toplum onaylıyorsa o davranış iyidir. C) Kimse kötüyü, onun kötü olduğunu gerçekten bilerek seçmez. D) Erdem ancak duyguları bastırmakla edinilir. E) Adaletin bilgisi davranışları etkilemez. Doğru cevap: C Çözüm: Öğrenci, Sokrates’in bilgi ile doğru eylemi zorunlu biçimde ilişkilendiren yaklaşımını benimser. Bir tartışmada düşünür, iyi olanı tam olarak kavramış kişinin eylemde de onu izleyeceğini öne sürer. Bu varsayımla aşağıdakilerden hangisi bağdaşmaz? A) Doğru bilgi, doğru eylemi güvenceye alır. B) Kötü seçim, iyinin bilgisindeki bir eksikliği gösterir. C) İyinin bilgisini araştırmak erdem için önemlidir. D) Kişi gerçek iyiyi tam olarak bildiği hâlde isteyerek kötüyü seçebilir. E) İyinin bilgisi davranışla doğrudan ilişkilidir. Doğru cevap: D Çözüm: Düşünür, tam bilgiyle bilinçli kötü seçimin bir araya gelebileceğini reddeder.