TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir yolcu, rayların uzakta birleşiyor gibi görünmesine dayanarak onların gerçekten birleştiğini düşünür. Aynı rayların yanına yaklaşınca aralarındaki açıklığın değişmediğini görür. Bu örnek hangi düşünceyi destekler? A) Duyusal görünüş kesin bilgi için tek başına güvence sağlamaz. B) İnsan hiçbir koşulda doğru yargıya ulaşamaz. C) Görüş birliği yanılmayı önler. D) Bir görüş işe yarıyorsa doğrudur. E) Her gözlem aynı koşullarda yapılır. Doğru cevap: A Çözüm: İlk görünüş, rayların gerçek konumu hakkında yanıltıcı bir izlenim verir. Sıcak havada uzaktan su birikintisi gibi görünen yolun yakından kuru olduğu fark edilir. Bir Sofist bu olayı algının koşullara göre değişebildiğini göstermek için örnek verir. Bu örnekten hangi sonuç çıkar? A) Duyumlar hiçbir zaman farklılaşmaz. B) Duyular mutlak ve değişmez doğruyu tek başlarına vermez. C) Duyu izlenimleri doğuştan bilinir. D) Bir iddia sırf yarar sağladığı için doğrudur. E) Her yanılgının kaynağı dilin yapısıdır. Doğru cevap: B Çözüm: Aynı yolun uzaktan ve yakından farklı görünmesi, ilk duyumun kesin sayılmasını güçleştirir. Bir kişi, yankı nedeniyle sesin karşı kıyıdan geldiğini sanır. Kaynağı inceleyince sesin kendi kıyısında oluştuğunu anlar. Bu olay duyusal bilgiyle ilgili hangi çıkarımı destekler? A) Gözlem tek biçimde gerçekleşir. B) Sesin kaynağı yalnız uzlaşıyla belirlenir. C) Duyuların ilk izlenimi yanıltıcı olabilir. D) Her yanlış yargının nedeni bilgisizliktir. E) Duyular gerçekliği her zaman olduğu gibi yansıtır. Doğru cevap: C Çözüm: Yankı, sesin gerçek kaynağından farklı bir yerden geldiği izlenimini yaratmıştır.