TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir konuşmacı, aynı nesne hakkındaki duyusal yargıların algılayanın durumuna göre değişebildiğini savunur. Aşağıdakilerden hangisi bu görüşe örnek oluşturmaz? A) Aynı içeceğin birine ılık, diğerine soğuk gelmesi B) Bir sesin dinlenmiş birine olağan, yorgun birine rahatsız edici gelmesi C) Loş ortamdan ve aydınlık ortamdan gelenlerin aynı salonu farklı parlaklıkta algılaması D) Farklı açılardan bakan kişilerin bir madalyonu aynı renkte görmesi E) Bir kokunun birine keskin, diğerine hafif gelmesi Doğru cevap: D Çözüm: Madalyon örneğinde bakış koşulları farklı olduğu hâlde algı aynı kalır. Bir öğrenci, Protagoras’ın görüşüne örnek vermek için aynı nesnenin farklı kişilerde farklı duyumlara yol açtığı durumları arar. Aşağıdakilerden hangisini seçmemelidir? A) Bir ezginin bir kişiye hızlı, diğerine yavaş gelmesi B) Bir kumaşın birine yumuşak, diğerine sert gelmesi C) Aynı çayın birine buruk, diğerine hoş gelmesi D) Bir odanın birine sıcak, diğerine serin gelmesi E) İki kişinin farklı uzaklıklardan aynı çerçeveyi kare olarak algılaması Doğru cevap: E Çözüm: Son örnekte koşullar değişse de şekil algısı değişmez. Diğer örnekler farklı algısal yargılar içerir. Bir öğretmen, Sofist duyusal göreciliği açıklarken koşullar değiştiği hâlde duyumun aynı kaldığı örneği listeden çıkarmak ister. Hangi örneği çıkarmalıdır? A) Farklı ışık altında bakan iki kişinin bir kâğıdı beyaz görmesi B) Aynı yemeğin birine tuzlu, diğerine tuzsuz gelmesi C) Aynı suyun bir el için sıcak, öteki el için serin hissedilmesi D) Bir sesin bir kişiye tiz, diğerine daha pes gelmesi E) Aynı baharatı tadarken iki kişinin farklı yoğunluk hissetmesi Doğru cevap: A Çözüm: Kâğıdın farklı ışık koşullarında aynı renkte görülmesi, istenen algı farklılığını göstermez.