TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
İki öğrenci aynı sorunun cevabını açıklayamaz. Biri emin görünmeye çalışır, diğeri neyi bilmediğini belirtir ve sorunun gerekçesini araştırır. İkinci öğrencinin tavrı Sokrates’in bilgelik anlayışına neden daha uygundur? A) Cevabı öğretmeninden beklediği için B) İlk görüşü çoğunluğa kabul ettirdiği için C) Bütün konularda bilgisizliği seçtiği için D) Araştırmayı gereksiz gördüğü için E) Kendi bilgisinin sınırını fark ettiği için Doğru cevap: E Çözüm: Sokratik bilgelik, kişinin bilmediği bir şeyi biliyor sanmamasıyla başlar. Bir konuşmacı bir kavramı açıklayamadığı hâlde onu çok iyi bildiğini ileri sürer. Karşısındaki kişi de açıklayamamaktadır ama bunu açıkça kabul eder. Bu örnek hangi yargıyı destekler? A) Bilgisizliğinin farkında olmak, bilgelik yolunda bir üstünlüktür. B) Bir kavramı açıklamaya çalışmak yanlıştır. C) İnsan başkasının görüşünü benimserse bilge olur. D) Kendine güven duymak bir iddiayı doğru kılar. E) Bilgeliğe ancak çok sayıda konu ezberlenerek ulaşılır. Doğru cevap: A Çözüm: İkinci kişi, bilgi sahibi olmadığı yerde kendisini bilgi sahibi sanmaz. Bir öğrenci bilmediği konuda kesin yargı verir. Bir başkası aynı konuyu bilmediğini söyler ve hüküm vermeden önce gerekçe arar. Sokratik bakımdan ilk öğrencinin asıl yanılgısı nedir? A) Arkadaşının kararını değiştirememesi B) Bilmediği hâlde bildiğini sanması C) Yeterince uzun konuşmaması D) Birden fazla konuyla ilgilenmesi E) Araştırmasını tek başına yürütmesi Doğru cevap: B Çözüm: Asıl sorun bilgi eksikliğinin fark edilmemesi ve yersiz kesinliktir.