TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir yarışmada aynı olay iki farklı kurala göre değerlendirilebilir. Bir öğrenci birinci kuralı esas alarak sonucun geçerli olduğunu savunur. Aynı öğrenci, ikinci kuralı esas alarak geçersiz olduğu yönünde de gerekçeli bir sav kurar. Bu örnek hangi beceriyi gösterir? A) Yalnızca çoğunluğun görüşünü tekrarlamayı B) Bir savı her koşulda kesin bilgi saymayı C) Yasaların yalnızca güçlüye yaradığını göstermeyi D) Birbirine karşıt iki görüş için ayrı gerekçeler geliştirmeyi E) Karşılıklı konuşmada bütün farklılıkları ortadan kaldırmayı Doğru cevap: D Çözüm: Öğrenci iki kuralı farklı başlangıç noktaları yaparak zıt sonuçları savunur. Bir tartışmacı ilk turda bir kararın sonuçlarına dayanarak kararın alınmasını savunur. İkinci turda aynı kararın uygulanma koşullarına dayanarak kararın alınmamasını savunur. Tartışmacının tutumu Sofistlerin hangi yönünü örnekler? A) Bilginin kaynağını deneysel ölçümde aramalarını B) Toplumsal sorunları tek bir değişmez ilkeye bağlamalarını C) Karşı görüşü dinlemeden yargıya varmalarını D) Her tartışmada aynı öncülleri kullanmalarını E) Karşıt tezleri farklı gerekçelerle savunabilmelerini Doğru cevap: E Çözüm: Tartışmacı aynı konu için birbirine karşıt iki savı, farklı gerekçelere dayanarak kurar. Bir münazarada yarışmacı önce ortak alanın herkese açılmasını, erişim hakkına dayanarak savunur. Ardından güvenlik gerekçesiyle erişimin sınırlanması gerektiğini açıklayan bir sav kurar. Bu durum hangi yargıya örnektir? A) Bir tartışmacı karşıt sonuçlar için de gerekçe oluşturabilir. B) Bir konuda yalnızca tek bir düşünce savunulabilir. C) Bir tartışmanın amacı konuyu deneyle kanıtlamaktır. D) Bir savı herkesin kabul etmesi onu doğru kılar. E) Yönetim ancak tek kişiye verildiğinde adildir. Doğru cevap: A Çözüm: Yarışmacı, aynı kararın lehine ve aleyhine iki farklı gerekçe geliştirir.