TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir söylevci, mahkemede dinleyicilerin kararını değiştirebilen en etkili aracın söz olduğunu savunur. Söz söyleme ustalığının, uzmanlık bilgisi bulunmasa bile bir kişiye nüfuz kazandırabildiğini ileri sürer. Aşağıdaki düşüncelerden hangisinin söylevciye ait olması beklenmez? A) Söylev kararları etkileyebilir. B) İyi konuşmanın temel ölçütü ikna gücü yerine önermelerin olgulara uygunluğudur. C) Bir konuşmacı bazı konularda uzmandan daha ikna edici olabilir. D) Topluluk önünde konuşmak nüfuz sağlayabilir. E) Söz, düşünceleri yönlendiren bir araçtır. Doğru cevap: B Çözüm: Söylevci konuşmanın etkisini ve ikna gücünü öne çıkarır. Olgulara uygunluğu temel ölçüt olarak sunmaz. Bir tartışmacı, bir ustanın doğru teknik bilgiye sahip olmasına rağmen halkı, iyi hazırlanmış bir konuşma kadar etkileyemeyebileceğini belirtir. Sözün kamusal kararlardaki gücünü vurgular. Tartışmacının açıklaması aşağıdaki iddialardan hangisini desteklemez? A) Etkili konuşma insanların seçimini değiştirebilir. B) Uzmanlık ve ikna becerisi aynı şey değildir. C) Söylevin gücü bütünüyle yargıların olgularla örtüşmesine bağlıdır. D) Söz, kamusal kararları etkileyebilir. E) Bir dinleyici teknik bilgi sahibi olmayana da ikna olabilir. Doğru cevap: C Çözüm: Parça ikna etkisinin teknik doğruluk ve uzmanlıkla her zaman örtüşmediğini anlatır. Bir öğrenci, Gorgias’ın söylev anlayışını açıklarken bir konuşmanın hekimlik bilgisi vermeden bile hastayı ikna edebileceğini söyler. Aşağıdakilerden hangisi bu açıklamayla bağdaşmaz? A) Konuşmanın dinleyici üzerinde etkisi vardır. B) Uzman olmayan biri uzman kadar ikna edici olabilir. C) İkna edicilik teknik bilgiden ayrı değerlendirilebilir. D) Dinleyiciyi yalnızca doğruluğu kanıtlanmış önermeler ikna edebilir. E) Söz söyleme becerisi pratik bir güç sağlar. Doğru cevap: D Çözüm: Örnek, ikna ediciliğin teknik bilgiye ya da kanıtlanmış bir doğruya indirgenemeyeceğini gösterir.