TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir uzman, kullanılan malzemenin dayanımını ölçümlerle açıklar. Bir konuşmacı ise herhangi bir ölçüm göstermeden daha etkileyici bir sunumla dinleyicileri karşıt görüşe inandırır. Bu olay hangi yargıyı destekler? A) İkna edilmek, inanılan iddianın doğru olduğunu göstermez. B) Bilimsel iddialar ancak çoğunluk kabul ettiğinde doğrudur. C) Etkileyici konuşma yalnız uzmanların yapabileceği bir iştir. D) Deney sonuçları her zaman daha ikna edicidir. E) Yanlış bir iddiaya hiçbir zaman inanılmaz. Doğru cevap: A Çözüm: Dinleyicilerin inanması konuşmanın etkisini gösterir. İddianın doğruluğu için ayrıca kanıt gerekir. Bir panoda iki duyuru vardır. İlki doğru bir bilgiyi yalın biçimde verir. İkinci duyuru, yanlış bir bilgiyi çarpıcı bir dille aktarır ve daha çok kişiyi kendine inandırır. Bu örneğe göre hangisi söylenebilir? A) Bir iddianın doğruluğunu onu okuyanların sayısı belirler. B) Bir ifade, yanlış olduğu hâlde ikna edici olabilir. C) İkna becerisi ile doğru bilgi zorunlu olarak birlikte bulunur. D) Yanlış bir ifade hiçbir zaman etkileyici olamaz. E) Doğru bilgi ancak gösterişli biçimde sunulabilir. Doğru cevap: B Çözüm: Yanlış duyurunun daha çok kişiyi inandırması, ikna ile doğruluğun farklı olduğunu gösterir. Bir öğrenci bir söylentiye inandığını, çünkü onu anlatan kişinin kendinden emin konuştuğunu söyler. Daha sonra belgeler söylentinin yanlış olduğunu gösterir. Bu durum hangi ayrımı ortaya koyar? A) Söylentiyle resmî dil arasındaki farkı B) Felsefeyle sanat arasındaki farkı C) İnandırıcılıkla doğruluk arasındaki farkı D) Gözlemle deney arasındaki farkı E) Bilimsel alanlar arasındaki farkı Doğru cevap: C Çözüm: Konuşmacının inandırıcı görünmesi öğrencinin inanmasını sağlar. Belgeler ise inancın içeriğinin yanlış olduğunu ortaya koyar.