TYT FELSEFE
Sofistler ile Sokrates’in Bilgi ve Değer Anlayışları Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Thrasymakhos’un görüşünde yönetim gücünü elinde tutanlar, kendi yararlarına uygun kurallar koyar ve bu kurallara uymayı adil sayar. Aşağıdakilerden hangisi bu görüşle paraleldir? A) Adaletin ölçütü bütün yönetimlerde aynı ve değişmezdir. B) Adil sayılan şey, iktidarı elinde tutanların konumuna göre belirlenebilir. C) Adaleti bilmek için yalnızca doğuştan gelen bilgileri anımsamak gerekir. D) Yönetenlerin çıkarı her zaman yönetilenlerin çıkarıyla aynıdır. E) Bir kuralın uygulanması onun adil olduğunu kesin olarak kanıtlar. Doğru cevap: B Çözüm: Thrasymakhos adalet yargısını değişmez bir ölçüte değil, egemen olanların çıkarına bağlar. Bir kentte egemen kesim değiştiğinde, önceki yönetimin adil saydığı bazı kurallar kaldırılır. Bir düşünür, her yönetimin kendi yararını adalet diye sunduğunu belirtir. Bu yorum aşağıdaki savlardan hangisine yakındır? A) Adalet, duyulur dünyanın dışında tek bir ideal örnektir. B) Bir yargının doğruluğu, o yargının çok kez tekrarlanmasına bağlıdır. C) Adalet değerlendirmeleri iktidardakilerin çıkarlarına göre farklılaşabilir. D) Yasalar ancak insanların hepsi aynı çıkarı paylaştığında çıkarılır. E) Devletin varlığı ahlakın bütün ilkelerini zorunlu olarak ortadan kaldırır. Doğru cevap: C Çözüm: Yorum, adaletin nasıl tanımlandığını hangi kesimin egemen olduğuna göre açıklar. Bir tartışmada, iktidarın başkasına geçmesiyle adil sayılan kuralların da değişebildiği ileri sürülür. Bunun nedeni olarak her yönetimin kendi lehine olanı doğru göstermesi verilir. Bu düşünce hangi ilkeyle örtüşür? A) Adalet yalnızca değişmez ideanın bilgisinden oluşur. B) Siyasal kurallar her zaman kişisel çıkarlardan bağımsızdır. C) Doğru davranış her zaman aynı yasal metinle belirlenir. D) Bir adalet yargısı, onu koyan egemen kesimin çıkarını yansıtabilir. E) Adaletle ilgili görüşler tarih boyunca hep aynı kalır. Doğru cevap: D Çözüm: Adil sayılanın iktidar değişince değişmesi, yargı ile egemen kesimin çıkarı arasındaki bağı gösterir.